Sắc Tức Thị Không !!!

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Trường Xuân, 60 tuổi, ghi địa chỉ là Núi Nam...!!!

Lý Tứ nghiệm hoài mà chẳng thể biết Núi Nam ở đâu ??? Nếu không có gì bất tiện, xin bạn đọc Trường Xuân có thể nói rõ Núi Nam ở đâu để Lý Tứ biết thêm một địa danh...!!!

Nội dung các câu hỏi của bạn đọc Trường Xuân như sau:

"Thưa tác giả Lý Tứ,

Tôi vốn là người yêu thích nghiên cứu Phật Pháp, tình cờ biết đến chuyên mục Hỏi đáp Phật Pháp của tác giả trên fanpage Lý Tứ. Đọc các phần hỏi đáp của tác giả với bạn đọc Thư Hiên, hành giả Tâm Vô mà trong lòng tôi thấy đầy hứng khởi. Nên cũng muốn đem những băn khoăn của mình ra hỏi, ngõ hầu được tác giả Lý Tứ khai thông:

1. Theo tác giả chữ “Không” trong triết lý nhà Phật có mấy tầng nghĩa, nên được giải thích như thế nào để không rơi vào quan điểm cho rằng tất cả đều không có gì? Câu “sắc tức thị không” trong Bát Nhã Tâm Kinh nên được hiểu như thế nào cho đúng?

2. Nếu các pháp không có tự tánh, tại sao chúng vẫn hiện hữu, vận hành và tạo ra hậu quả?

3. Khi nói một pháp “có mà không thật có”, chữ “có” và chữ “không” ở đây thuộc hai cấp độ nhận thức nào?

4. Nếu Đạo Phật phủ nhận cả có lẫn không, liệu chúng ta có đang tạo ra một quan điểm thứ ba đứng giữa hai bên không? Trung đạo lẽ nào là trung bình cộng giữa có và không?

5. Nếu tất cả đều do duyên sinh và không có tự tánh, vậy nghiệp có tự tánh hay không? Nếu nghiệp cũng là Không, tại sao quả báo không mất?

6. Nếu nói “sinh tử như mộng” có làm giảm nhẹ tính thực tế của đau khổ mà chúng sinh đang trải qua không? Nếu sinh tử là huyễn thì người tu giải thoát khỏi cái gì?

7. Nếu Niết-bàn cũng không có tự tánh, tại sao lại phải hướng đến Niết-bàn? Khi nói sinh tử và Niết-bàn không hai nhằm chỉ ý gì?

Rất mong nhận được câu trả lời của tác giả Lý Tứ.

02/11/2026 - 10:26:37

Trường Xuân - Núi Nam" (Hết thư)

Về các thắc mắc của bạn đọc Trường Xuân...Lý Tứ xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Theo tác giả chữ “Không” trong triết lý nhà Phật có mấy tầng nghĩa, nên được giải thích như thế nào để không rơi vào quan điểm cho rằng tất cả đều không có gì? Câu “sắc tức thị không” trong Bát Nhã Tâm Kinh nên được hiểu như thế nào cho đúng?"

- Trả lời:

a) Theo phân tích giáo tông, "nghĩa không" trong Phật đạo có nhiều tầng nghĩa như: Chỉ cho vô thường, chỉ cho duyên khởi, chỉ cho vắng mặt các kiến, chỉ cho bản chất các pháp, chỉ cho bản chất ngũ ấm...vv...!!! Còn theo Lý Tứ, nếu còn thấy một nghĩa hay một tầng nghĩa nào thì, nghĩa hay tầng nghĩa đó chẳng thật sự không...!!!

b) Nghĩa không, nếu được hiểu "tất cả không có gì" là nghĩa không của tà kiến...!!!

c) Nghĩa không, không phải thứ dùng để giải thích...!!!

d) "Sắc tức thị không": Bản chất của sắc và không "đều tự không"...!!!

- Hỏi:

2. "Nếu các pháp không có tự tánh, tại sao chúng vẫn hiện hữu, vận hành và tạo ra hậu quả?"

- Trả lời:

Tại vì các pháp "vẫn hiện hữu, vận hành, tạo ra hậu quả...vv..." nên người trí nhờ đó nhận ra "pháp ấy không tự tánh"...!!!

- Hỏi:

3. "Khi nói một pháp “có mà không thật có”, chữ “có” và chữ “không” ở đây thuộc hai cấp độ nhận thức nào?"

- Trả lời:

Pháp nào "có mà không thật có"...???!!!

- Hỏi:

4. "Nếu Đạo Phật phủ nhận cả có lẫn không, liệu chúng ta có đang tạo ra một quan điểm thứ ba đứng giữa hai bên không? Trung đạo lẽ nào là trung bình cộng giữa có và không?"

- Trả lời:

a) Phật đạo nào "phủ nhận cả có lẫn không"...???!!!

b) Trung đạo nào "là trung bình cộng giữa có và không" ???!!!

- Hỏi:

5. "Nếu tất cả đều do duyên sinh và không có tự tánh, vậy nghiệp có tự tánh hay không? Nếu nghiệp cũng là Không, tại sao quả báo không mất?"

- Trả lời:

a) Tất cả những gì do duyên sinh đều không tự tánh...!!!

b) Ai bảo "nghiệp cũng là không" ???!!!

- Hỏi:

6. "Nếu nói “sinh tử như mộng” có làm giảm nhẹ tính thực tế của đau khổ mà chúng sinh đang trải qua không? Nếu sinh tử là huyễn thì người tu giải thoát khỏi cái gì?"

- Trả lời:

a) Chúng sinh (kẻ chưa giác ngộ) nào lại chứng được "cảnh giới sinh tử như mộng" mà bảo rằng làm nhẹ...???

b) Sinh tử nào như huyễn ???!!!

- Hỏi:

7. "Nếu Niết-bàn cũng không có tự tánh, tại sao lại phải hướng đến Niết-bàn? Khi nói sinh tử và Niết-bàn không hai nhằm chỉ ý gì?"

- Trả lời:

a) Niết bàn là thường (chẳng phải do duyên sanh), sao bảo rằng "không tự tánh"...???!!!

b) "Sinh tử - Niết bàn" người giác ngộ thấy không hai...Người chưa giác ngộ thấy có hai...!!!

c) Nếu "còn ý gì" thì sanh tử, Niết Bàn lập...tức...có...hai...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp bạn đọc Trường Xuân giải đáp một phần nào đó các thắc mắc đã nêu...!!! Chúc Trường Xuân cùng tất cả bạn đọc khoẻ, an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

02/11/2026

LÝ TỨ