Như Lai Tạng Của Phật Đạo và Đại Ngã Của Thượng Đế !!!

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thư và một số thắc mắc của độc giả trẻ Hà Duy Hưng ở Hà Nội...!!! Nội dung như sau:

"Chào bác Lý Tứ,

Cháu là một bạn trẻ đam mê tìm hiểu Phật Pháp. Cháu cũng đi nhiều nơi, gặp nhiều vị Đạo Sư ở nhiều hệ phái khác nhau để hỏi đạo nhưng vẫn chưa thực sự nhận được một sự khai thị rốt ráo.

Gần đây tình cờ qua Facebook cháu biết đến chuyên mục hỏi đáp Phật Pháp của bác. Đọc những câu trả lời bác trả lời bạn đọc, cháu thấy lý lẽ logic, thuyết phục. Nay cháu xin đem những khúc mắc bấy lâu của mình trình bày với bác:

1. Đạo Phật cho rằng không có một linh hồn, một bản thể cố định. Nếu vậy, cái gì chịu trách nhiệm về nghiệp và cái gì được giải thoát?

2. Nếu Như Lai tạng thường còn, thanh tịnh và bất biến, thì có khác chi một Đại ngã (Thượng Đế) thường hằng?

3. Nếu bản tâm vốn thanh tịnh, vô minh từ đâu khởi lên và nương vào đâu mà tồn tại?

4. Đạo Phật nói nhiều về “tánh Không”. Nếu “tánh Không” cũng là “Không”, dựa vào đâu để nói Đạo Phật giác ngộ chân thật “tánh Không” khác với ngoại đạo đạt được cảnh giới “Hư Vô”?

5. Nếu tất cả pháp đều do tâm tạo, làm sao phân biệt được giác ngộ chân thật với một vọng tưởng về giác ngộ?

Cháu rất mong nhận được câu trả lời từ bác.

Cảm ơn bác Lý Tứ, chúc bác nhiều sức khỏe!

02/10/2026 - 11:27:26

Hà Duy Hưng - Hà Nội" (Hết thư)

Về các thắc mắc của bạn đọc trẻ Hà Duy Hưng, Lý Tứ xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Đạo Phật cho rằng không có một linh hồn, một bản thể cố định. Nếu vậy, cái gì chịu trách nhiệm về nghiệp và cái gì được giải thoát?"

- Trả lời:

a) Đối với Phật đạo, nghiệp thức (thức mê) là nhân tố chính lưu giữ (chịu trách nhiệm) nghiệp (thiện, ác) của một hữu tình, khi đủ duyên, nghiệp thiện ác ấy thành quả...Giống như hạt giống, đủ duyên sẽ lên cây và ra quả...!!!

b) Trong quá trình tồn tại, hữu tình tác nghiệp (thiện, ác) thông qua thân, khẩu, ý...Các thông tin thiện ác này sẽ được lưu giữ tại A lại da thức (một trong chín (9) chức năng của thức mê), đủ duyên, quả thiện ác ấy sẽ trổ...Và, thân, tâm, trí người này lập tức bị chi phối bởi quả thiện hay ác mà mình đã tạo tác...!!!

c) Giải thoát trong Phật đạo là khái niệm nhằm chỉ cho đời sống của một người học tập giáo pháp đã giác ngộ...Nhờ giác ngộ, tâm trí vị này không bị trói buộc bởi những thứ thường tình mà một người không giác ngộ hay bị trói buộc...!!!

d) Những thứ thường tình tiêu biểu mà một người không giác ngộ dễ bị trói buộc đó là: Cộng nghiệp, biệt nghiệp, ba cõi, các pháp và ngũ ấm...!!!

- Hỏi:

2. "Nếu Như Lai tạng thường còn, thanh tịnh và bất biến, thì có khác chi một Đại ngã (Thượng Đế) thường hằng?"

- Trả lời:

a) Như lai tạng trong Phật đạo là khái niệm nhằm chỉ cho chủng tử hay một hạt giống nào đó mà tất cả hữu tình đều có...Nhờ có hạt giống đó, khi hữu tình ấy giác ngộ rốt ráo, hữu tình này sẽ thành Phật...!!!

b) Như lai tạng có nhiều tên gọi khác nhau tuỳ vào chức năng như: Chân như, Phật tánh, Pháp thân, Đại niết bàn, Như lai tàng tâm...vv...Khi hữu tình ấy mê, Như lai tạng có tên là tàng thức...!!!

c) Như lai tạng không có "chức năng sáng thế" của một "Thượng đế sáng thế hữu ngã" hoặc có các đặc tính của Đại ngã như "bản ngã siêu việt", "hoà hợp vũ trụ", hay "vượt trên tiểu ngã"...Vì thế theo mình, hai khái niệm Như lai tàng và Đại ngã vốn đã khác nhau từ bản chất cũng như chức năng của chính hai khái niệm ấy...!!!

- Hỏi:

3. "Nếu bản tâm vốn thanh tịnh, vô minh từ đâu khởi lên và nương vào đâu mà tồn tại?"

- Trả lời:

Giống như con mắt đang sáng, bị một nắm bụi bay vào, lập tức trở nên tối tăm...!!!

- Hỏi:

4. Đạo Phật nói nhiều về “tánh Không”. Nếu “tánh Không” cũng là “Không”, dựa vào đâu để nói Đạo Phật giác ngộ chân thật “tánh Không” khác với ngoại đạo đạt được cảnh giới “Hư Vô”?"

- Trả lời:

a) Phật đạo chỉ nói đến "không tánh" (người ta hiểu nhầm là tánh không)...Tức, thân, tâm, thế giới và các pháp bản chất không có một tính chất nhất định, như: Nước, gặp nhiệt độ cao bốc hơi, trung bình lỏng chảy, thấp đông cứng...!!! Nếu tánh nó "là không" (tánh không mà bạn đã nêu) thì, dù ở nhiệt độ (hoàn cảnh, duyên) nào cũng như thế, làm gì có các biến đổi sai khác về tánh tướng hay mê, ngộ...!!!

b) Khi Phật đạo tuyên thuyết "các pháp không tánh" là nói lên một sự thật hiện hữu từ thân, tâm, thế giới và các pháp...Lời dạy này, nhằm giúp người học tập giáo pháp nhận ra "các thứ mà các ông đang thấy, sở hữu đó đều vô thường, biến hoại khi hết duyên...nếu mê, bám chấp các thứ ấy, nhất định sẽ khổ, phiền não đấy..." !!!

c) Cảnh giới "Hư Vô" của ngoại đạo mà bạn đã nêu, mình chẳng biết nó ra sao, cũng chưa thấy kinh Phật đề cập cảnh giới này nên mình không thể trả lời là giống hay khác...!!!

-Hỏi:

5. "Nếu tất cả pháp đều do tâm tạo, làm sao phân biệt được giác ngộ chân thật với một vọng tưởng về giác ngộ?"

-Trả lời:

a) Nói đúng và đủ phải là: "Tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức"...Tức, ba cõi (dục, sắc, vô sắc) do tâm mê vọng sinh...Vạn pháp (quan điểm, quan niệm) do hiểu biết làm thành...!!! Có nghĩa, hết mê, ba cõi tự mất như giật mình thức giấc chiêm bao không còn...Khi hiểu biết sáng suốt (không còn mờ tối), thấy được bản chất sự vật sự việc thì những quan niệm đúng sai, tốt xấu...vv...từ sự vật, sự việc ấy sẽ không sinh khởi (dứt sinh diệt chứng vô sanh)...!!!

b) Giác ngộ chân thật: Không còn khổ, phiền não, tham sân...vv...tâm trí luôn an vui, sáng suốt...!!! Vọng tưởng giác ngộ (xài hàng giả): Mấy món vừa liệt kê còn nguyên, không sứt mẻ một miếng...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Hà Duy Hưng và bạn đọc giải đáp một phần nào đó các thắc mắc đã nêu...!!! Chúc Hà Duy Hưng cùng tất cả bạn đọc khoẻ, an vui, tinh tấn, thành công trong học tập...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

02/10/2026

LÝ TỨ