Hồi Đáp Của Học Giả Chân Thiền !!!

Các bạn !!!

Lý Tứ vừa nhận được thư hồi đáp của Học giả Chân Thiền sau loạt bài "bảo vệ một số quan điểm từ cuốn Phật Giáo Và Thiền" của Thầy Trí Đức, Lão đệ Ngã Hành và Bằng hữu Trí Thiện...!!!

Đọc thư Học giả Chân Thiền...Lý Tứ chợt nhớ câu thơ "Được lời như cởi tấc lòng" của Cụ Nguyễn Du...!!! Đúng là, sau những luận giải vừa rồi...Có thể nói, hôm nay Lý Tứ - Lý Gia và các vị đã có thể tận hưởng trọn vẹn hạnh phúc từ ý vị câu thơ trên...!!!

Thưa các vị !!!

Lời đầu tiên, cho Lý Tứ chân thành cảm ơn những phê bình, phản biện từ Học giả Chân Thiền...!!! Phê bình, phản biện của Học giả chính là bài học thực tiễn quý báu nhất, giúp HĐ Lý Gia rút ra kinh nghiệm vàng ngọc trong hành trình nhập thế...!!!

Chân thành cảm ơn Thầy Trí Đức, Lão đệ Ngã Hành, Bằng hữu Trí Thiện...Đã thay Lý Tứ, trao tận tay tất cả HĐ Lý Gia những viên "đá mài trí tuệ" giúp các bạn ấy học thêm cách mài lưỡi gươm của mỗi người...!!!

Cùng tất cả HĐ Lý Gia !!!

Chắc các bạn đã đọc loạt bài vừa rồi trước những phản biện và bảo vệ cuốn Phật Giáo Và Thiền...!!! Câu đầu tiên mình muốn hỏi các bạn là: "Các bạn đã học được những gì từ loạt bài ấy" ???

Mục tiêu cao nhất của Phật đạo là trí tuệ...Để có được trí tuệ, phải trải qua quá trình học Nhất thiết trí...!!! Ba môn học cơ bản của Nhất thiết trí mà chúng ta đang triển khai là Thấu thị, Thẩm sát và Đẳng ngữ môn...!!! Loạt bài vừa rồi, chính là nguồn tư liệu quý báu giúp các bạn bổ sung vào ba môn học ấy...Các bạn có nhận ra không ??? Và đã thấy được gì ???

Trong loạt bài vừa rồi, Lão Lý đọc rất kĩ bình luận của từng bạn...!!! Có thể nói, "Văn hoá vô lậu" và "Văn minh đạo pháp" đã được các bạn thể hiện rất rõ trong từng bình luận...Lão Lý có lời khen...!!! Trí tuệ trong đạo pháp chỉ có ở những người biết toả hương trong mọi hoàn cảnh...!!! Các bạn có hiểu mình nói gì không ???

Về Học giả Chân Thiền, Thầy Trí Đức, Lão đệ Ngã Hành và Bằng hữu Trí Thiện...Các bạn phải xem các vị ấy là Thầy của mình, cung kính họ như cung kính Lý Tứ...!!! Bởi lẽ, các ân nhân ấy đã xuất hiện đúng thời điểm và đã thay Lý Tứ gián tiếp dạy các bạn bài học liên quan đến Nhất thiết trí...Bài học không dễ kiếm trong đời...!!! Các bạn có nhận ra cái "thời điểm kì cục với các bài học kì cục" này không ???

Kính thưa các vị !!!

Như vậy là, đối với Lý Tứ - Lý Gia và chuyên mục Bạn Đọc Hỏi - Lý Tứ Trả Lời...Được coi đã có những khởi động đầu năm 2026 trên cả tuyệt vời...!!!

Theo dự kiến từ Ban Quản Trị...Nếu không có gì trở ngại, sau khi Vô Thanh Luận và tập thơ Nhặt Nhạnh của Lý Tứ chính thức được phép xuất bản...Lý Gia sẽ tổ chức buổi ra mắt và kí tặng (chưa quyết định thời gian, địa điểm)...!!! Lý Tứ trân trọng kính mời Học giả Chân Thiền (Hà Nội), Thầy Trí Đức (Bắc Ninh), Lão đệ Ngã Hành (Hắc Mộc Nhai), Bằng hữu Trí Thiện (Hà Nội), Ngài Pháp Tánh (Huế), Tỳ kheo Tâm Giác (Huế), Thầy Phương Cảo (Paris), Bằng hữu Huyền Đức (Long Khánh), Ngài Phương Chứng (Yên Tử)...vv... cùng các bằng hữu, bạn đọc có bài đăng trong Vô Thanh Luận đến tham dự cùng Lý Gia, đồng thời Lý Tứ và HĐ Lý Gia được tận mặt nói lời tri ân (sẽ có thông tin và thư mời chính thức)...!!! Rất mong...!!!

Cuối cùng, thay mặt tất cả HĐ Lý Gia...!!! Lý Tứ xin chân thành cảm ơn, tán thán "công đức bất khả tư nghì" của tất cả các vị đối với loạt bài vừa rồi từ chuyên mục...!!!

02/01/2026

LÝ TỨ

Tái bút: Lý Tứ viết thư này trong lúc đang di chuyển, xe gập ghềnh, màn hình nhảy nhót...khó kiểm soát lời văn và bàn phím...Vì thế, không tránh khỏi sai sót...Mong chư vị và bạn đọc thông cảm...!!!

Sau đây là thư hồi đáp của Học giả Chân Thiền:

"Kính thưa Thầy Lý Tứ, cùng các bạn đồng đạo Trí Đức, Ngã Hành và Trí Thiện,

Tôi là Chân Thiền. Sau khi đọc kỹ thư trả lời của Thầy Lý Tứ cũng như những lời phản biện, góp ý đầy tâm huyết từ các vị, tôi cảm thấy vô cùng tâm đắc và hoan hỷ. Một cuộc đối thoại đa chiều, từ ôn hòa như Thầy Trí Đức, uyên bác như Đạo hữu Trí Thiện, đến sắc lẹm như Hành giả Ngã Hành, thực sự đã giúp tôi "vỡ" ra nhiều điều mà nếu chỉ ngồi trong thư phòng, tôi sẽ không bao giờ chạm tới được. Trong tinh thần “thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh”, việc chúng ta có thể cùng ngồi lại (dù là qua thư từ) để đối thoại về những vấn đề cốt tủy của giáo pháp là một nhân duyên lành.

Với tư cách là người khởi xướng cuộc phản biện học thuật này. Dưới vai trò một người nghiên cứu đang cầu thị sự thật, tôi xin gửi bức thư hồi đáp này:

1. Gửi Tác giả Lý Tứ: Sự cởi mở của một bậc thầy và nghiêm cẩn của bậc thiện tri thức

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng trân trọng sâu sắc trước thái độ cầu thị và tinh thần phóng khoáng của Thầy cùng thái độ cởi mở và bao dung đối với bài phản biện của tôi. Việc một tác giả sẵn sàng đăng tải toàn văn một bài phản biện gai góc lên trang cá nhân không phải là điều ai cũng làm được. Điều này minh chứng cho sự tự tin vào giá trị thực chứng của bản thân ông và lòng tôn trọng tuyệt đối dành cho độc giả.

Đặc biệt, tôi xin thành thật nhận khuyết điểm và cảm ơn Thầy đã chỉ dạy khi chỉ ra rằng mệnh đề "Phàm phu có khổ, không đế" là lời Phật dạy trong Kinh Hoa Nghiêm. Sự thiếu sót trong việc tra cứu nguồn gốc của tôi là một bài học đắt giá về sự cẩn trọng của người làm học thuật. Khi Thầy khẳng định Thầy không theo tông phái nào mà chỉ nương vào kinh điển làm gốc, tôi đã hiểu rõ hơn vì sao những kiến giải của Thầy lại có sức công phá mạnh mẽ vào những tư duy lối mòn như vậy.

Về lời mời tham dự các lớp học của Lý Gia, tôi xin ghi nhận với tâm thế cởi mở. Đúng như Thầy nói, “ngón tay” dù có thẳng đến đâu mà người xem chỉ nhìn qua mô tả thì cũng khó thấy được độ sáng của “mặt trăng”. Tôi sẽ thu xếp thời gian để có dịp thực tế chứng kiến kết quả học tập của Lý Gia, để cái nhìn của một học giả không dừng lại ở văn bản mà chạm tới được sự sống động của hành trì.

2. Gửi Thầy Trí Đức và Đạo hữu Trí Thiện: Cái nhìn về tính "Sư phạm"

Tôi đã đọc rất kỹ những phân tích của Thầy Trí Đức và tiểu luận 15.000 từ của Đạo hữu Trí Thiện. Các vị đã giúp tôi tháo gỡ được cái nút thắt lớn nhất: Sự khác biệt giữa ngữ nghĩa học (Semantics) và công nghệ sư phạm (Pedagogy) (Tính sư phạm thực dụng).

Các bạn lý giải rằng việc định nghĩa lại "Đế là nơi chốn" hay "Tập là trước không nay có" không phải là sự phản bội ngữ nguyên học, mà là một phép "mô hình hóa" để hành giả dễ dàng định vị phiền não. Tôi chấp nhận quan điểm này ở góc độ "Phương tiện thiện xảo" (Upaya). Nếu việc coi Thân-Thọ-Tâm-Pháp là "địa chỉ" (Đế) giúp người tu dễ dàng "vây bắt" tham ái hơn là một khái niệm "Chân lý" trừu tượng, thì đó là một sáng tạo có giá trị.

Tôi thừa nhận rằng, nếu coi "Đế" là một "địa chỉ" hay "nơi chốn" (locus) để định vị phiền não, thì hành giả sẽ có một điểm tựa cực kỳ cụ thể để thực hành, thay vì mơ hồ với khái niệm "Chân lý" trừu tượng. Cách giải thích của Đạo hữu Trí Thiện về việc chuyển hóa từ "Hàn lâm viện" sang "Thực chứng luận" thực sự rất thuyết phục. Khi "Tập" được hiểu là "trước không nay có", nó thắp lên hy vọng giải thoát rất lớn cho người tu, vì cái gì do huân tập mà có thì nhất định có thể gột rửa được.

Tuy nhiên, tôi vẫn giữ một lưu ý: Cần cẩn trọng để người học không bị kẹt vào "phương tiện" mà quên mất "cứu cánh" rốt ráo của những danh từ đó trong kinh điển gốc.

3. Gửi Hành giả Ngã Hành: Về thanh kiếm "Trực chỉ" - Sự thật đằng sau những lời gai góc

Thưa Hành giả Ngã Hành, phong cách "Hắc Mộc Nhai" của bạn thật sự khiến tôi nể phục. Dù những lời lẽ của bạn có phần gai góc, nhưng tôi hiểu đó là cái tâm của một người bảo vệ lẽ phải.

Bạn nói đúng, người học giả đôi khi quá sa đà vào việc dùng "bản đồ địa chất" để phê bình "bản đồ giao thông". Sự phản biện của tôi có thể cứng nhắc về mặt chữ nghĩa, nhưng qua lời của bạn, tôi thấy được cái linh hồn của sự thực hành. Tôi không coi những lời của bạn là "lỗ mãng", mà coi đó là một sự đánh thức đối với một tâm trí vốn đã quá quen với những giáo điều khô cứng.

4. Kết luận về "Ngón tay và Mặt trăng"

Cuộc đối thoại này đã minh chứng một điều: Chánh pháp là sống động. Tác phẩm Phật Giáo Và Thiền quả thực là một "ngón tay" đặc biệt. Nó không chỉ chỉ trăng, mà còn mô tả rất kỹ lộ trình, phương tiện và cả những "ổ gà" trên đường đi cho hành giả.

Qua cuộc đối thoại này, tôi nhận thấy chúng ta có một điểm chung lớn nhất: Tất cả đều hướng về sự thực chứng.

* Tôi phản biện để "ngón tay" chỉ đúng hướng, không bị lệch đi bởi những định nghĩa mới.

* Các bạn bảo vệ để khẳng định "ngón tay" này có khả năng giúp người hiện đại thấy được "trăng".

Sự khác biệt giữa tôi và các bạn có lẽ chỉ là: Tôi đứng ở ngoài nhìn vào cấu trúc của "ngón tay", còn các bạn là những người đang nương theo nó để nhìn trăng. Cả hai góc nhìn đều cần thiết để bảo vệ sự trong sáng của Chánh pháp.

Cuộc trao đổi này, với tôi, là một minh chứng đẹp cho thấy Phật pháp có thể và cần được thảo luận nghiêm túc, dù từ những góc nhìn khác biệt. Tôi không còn xem những điểm tôi nêu ra là “phê bình, phản biện” theo nghĩa tiêu cực, mà là những “câu hỏi học thuật” được đặt ra từ một hệ quy chiếu khác, nhằm mục đích kiểm chứng tính nhất quán nội tại và khả năng hòa thông với di sản kinh điển rộng lớn của Phật giáo.

Tôi tán thán thiện chí và trí tuệ của Tác giả Lý Tứ cùng các đạo hữu. Tôi sẵn sàng tạm gác lại những tranh luận trên văn tự để bước vào một giai đoạn đối thoại mới: đối thoại trực tiếp và quan sát thực tế. Tôi hy vọng qua đó, chúng ta không chỉ hiểu nhau hơn, mà còn cùng nhau góp phần làm sáng tỏ con đường giác ngộ-giải thoát cho những người hữu duyên.

Một lần nữa, cảm ơn Tác giả Lý Tứ đã tạo ra một "đạo trường" đối thoại tuyệt vời này.

Nhân dịp năm mới 2026 - Kính chúc Thầy Lý Tứ pháp thể khinh an. Chúc các bạn đồng đạo Trí Đức, Ngã Hành, Trí Thiện và cộng đồng Lý Gia luôn tinh tấn trên con đường Giác ngộ - Giải thoát và Trí tuệ.

02/01/2026 - 0:10:40

Trân trọng kính thư,

Chân Thiền

(Học giả nghiên cứu Phật học)"

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

02/01/2026

LÝ TỨ