Việc Thờ Cúng Và Lòng Thành !!!

Các bạn !!!

Mấy ngày qua, mình nhận được một số câu hỏi của Vongai ở Hà Nội (02/02/2026 - 10:46:09); của James ở Nước ngoài (03/02/2026 - 1:01:14) và của Diệu Hoa - Phú Thọ (05/02/2026 - 11:47:09)...!!!

- Đối với các câu hỏi của Vongai ở Hà Nội...Theo nội dung thư, Vongai là HĐ Lý Gia, bạn đang theo học khoá KO1/2026 lớp GPNM...Cho nên những điều bạn thắc mắc, vui lòng nêu lên trong các buổi sinh hoạt định kì của Lý Gia hoặc tại lớp GPNM...Sẽ được mình hoặc BCN lớp trả lời trực tiếp...!!! Chú ý: Chuyên mục chỉ dành cho bạn đọc ngoài Lý Gia, mọi thắc mắc của HĐ Lý Gia, BQT chuyên mục không trả lời ở đây, mà trả lời trực tiếp trong các buổi sinh hoạt...!!!

- Về thắc mắc của bạn đọc James ở Nước ngoài (đề nghị bạn ghi rõ đất nước đang cư trú ở các lần hỏi tới), bạn ấy viết như sau:

"Kính gửi thầy Lý Tứ,

Cho con hỏi là đối với người đã giác ngộ thì chữ Lai (trong Như Lai) là do duyên, hay do người này tạo tác, hay kết hợp cả hai?

Con cám ơn thầy và mong chờ hồi âm của thầy.

03/02/2026 - 1:01:14 - Kính bút, James - Nước ngoài"

Mình xin trả lời như sau:

Như Lai là bậc vô tác, vô trụ, vô khứ lai...Như vậy, chữ "lai" trong danh xưng Như Lai là do nguyện lực và duyên chúng sanh mà thành...!!!

Sau đây là thư của bạn đọc Diệu Hoa:

"Thưa Thầy Lý Tứ

Con là Diệu Hoa, lần trước có gửi câu hỏi tới Thầy. Con đã đọc kỹ phần trả lời của Thầy cho những thắc mắc của con. Con thực sự rất biết ơn Thầy đã dành thời gian để hồi âm. Tuy nhiên, sau khi đọc xong, lòng con lại có chút bối rối.

Sự bối rối của con vì con đang cố gắng học hỏi để có được một sự thực hành rõ ràng và đúng đắn. Những câu trả lời của Thầy rất ngắn gọn và mở, khiến con cảm thấy khó nắm bắt được để áp dụng vào đời sống hằng ngày của một Phật tử tại gia.

Với tất cả sự thành kính và mong muốn được học hỏi sâu hơn, con xin phép được đặt lại một số câu hỏi, hy vọng Thầy có thể từ bi giảng giải rộng ra thêm một chút để con và nhiều bạn đọc khác có thể thông suốt:

1. Về việc thờ cúng tổ tiên, thắp nhang và đốt vàng mã, Thầy dạy rằng: “Thực hiện với tất cả lòng thành kính là cách làm đúng nhất, tốt nhất, tạm gọi là chánh kiến”.

Thầy cho con hỏi thêm, ranh giới giữa một bên là “Lòng thành đúng Chánh kiến” và một bên là “Lòng thành trong sự ngu muội” là ở đâu, thưa Thầy? Làm sao để con biết mình đang "thành" đúng chứ không phải đang "thành" sai theo tinh thần Đạo Phật?

2. Về câu hỏi thứ hai, Thầy trả lời: "Việc này mình thật sự không biết...Vì, bản thân 'chưa xuống dưới đó'...". Câu trả lời này khiến con suy nghĩ rất nhiều. Con hiểu ý Thầy muốn con buông xuống những tìm cầu không thực tế. Nhưng con thắc mắc: Đức Phật đã dạy về các cảnh giới luân hồi và về sự chuyển di của nghiệp thức. Vậy, dựa trên những lời dạy đó trong kinh điển, chúng ta có thể hiểu thế nào về việc cầu siêu và hồi hướng? (như sự việc của ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ). Con không hỏi về trải nghiệm cá nhân của Thầy, mà con muốn hỏi về góc nhìn của Đạo Phật.

3. Thầy dạy: “Học tập để có trí tuệ như đức Phật là cách báo hiếu tốt nhất, bền lâu nhất”.
Phải chăng khi mình có trí tuệ, mình sẽ chuyển hóa được dòng nghiệp của cả dòng họ, hay còn ý nghĩa sâu xa nào khác thưa Thầy?

4. Thầy nói Huynh đệ Lý Gia mỗi người thờ mỗi kiểu, chỉ cần "tinh tấn học tập Phật pháp".

Thầy dạy "Đạo ai nấy giữ", có phải Thầy đang muốn nhấn mạnh rằng hình thức bên ngoài hoàn toàn không quan trọng bằng cái Tâm đã được chuyển hóa qua học tập phải không ạ?

Con thành thật xin lỗi vì sự dài dòng và có phần "cố chấp" trong việc tìm hiểu này. Chỉ vì con tin rằng, một khi đã hỏi, thì nên hỏi cho tới nơi tới chốn, để khỏi phải băn khoăn mãi ạ.

Con kính chúc Thầy luôn khỏe mạnh và an lạc.

05/02/2026 - 11:47:09 - Diệu Hoa - Phú Thọ" (Hết thư)

Về các thắc mắc của Diệu Hoa...Mình xin được trả lời:

- Hỏi:

1. "Về việc thờ cúng tổ tiên, thắp nhang và đốt vàng mã, Thầy dạy rằng: “Thực hiện với tất cả lòng thành kính là cách làm đúng nhất, tốt nhất, tạm gọi là chánh kiến”.

Thầy cho con hỏi thêm, ranh giới giữa một bên là “Lòng thành đúng Chánh kiến” và một bên là “Lòng thành trong sự ngu muội” là ở đâu, thưa Thầy? Làm sao để con biết mình đang "thành" đúng chứ không phải đang "thành" sai theo tinh thần Đạo Phật?"

- Trả lời:

Theo mình, lòng thành trong việc thờ cúng ông bà tổ tiên ta có thể tạm coi là chánh kiến đối với phong tục, văn hoá, tâm linh của đời...!!!

Và, cũng theo mình, đã là lòng thành thì người trí, kẻ ngu đều không khác nhau...Nếu, có thứ lòng thành nào đó đối với ông bà tổ tiên mà còn đánh giá, so bì hơn thua theo cách cân đong đo đếm như: Đây là lòng thành của kẻ trí, kia là lòng thành của người ngu thì, thì...thì...đấy là "lòng thòng" chứ không phải "lòng thành"...Lòng thòng vì nó phát xuất từ sự so bì, đánh giá, tìm kiếm lợi ích...Bởi, tấm lòng ấy "thòng" thêm điều kiện...!!!

Mà, mình tin rằng, ông bà tổ tiên khi nhận lòng thành kính của con cháu, chắc các Cụ không phân chia lòng thành ấy của đứa cháu có trí hay đứa cháu u mê...!!!

- Hỏi:

2. "Về câu hỏi thứ hai, Thầy trả lời: "Việc này mình thật sự không biết...Vì, bản thân 'chưa xuống dưới đó'...". Câu trả lời này khiến con suy nghĩ rất nhiều. Con hiểu ý Thầy muốn con buông xuống những tìm cầu không thực tế. Nhưng con thắc mắc: Đức Phật đã dạy về các cảnh giới luân hồi và về sự chuyển di của nghiệp thức. Vậy, dựa trên những lời dạy đó trong kinh điển, chúng ta có thể hiểu thế nào về việc cầu siêu và hồi hướng? (như sự việc của ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ). Con không hỏi về trải nghiệm cá nhân của Thầy, mà con muốn hỏi về góc nhìn của Đạo Phật.

- Trả lời:

a) Luân hồi theo Phật đạo, đó là sự luân chuyển của tâm thức khi chưa giác ngộ...Chứ không phải chết rồi "đi...xuống...dưới...ấy"...!!!

b) Về việc Mục Kiền Liên cứu mẹ...Xin xem bài viết Mục Kiền Liên Cứu Mẹ trên Website LyTu.Vn...!!!

- Hỏi:

3. "Thầy dạy: “Học tập để có trí tuệ như đức Phật là cách báo hiếu tốt nhất, bền lâu nhất”. Phải chăng khi mình có trí tuệ, mình sẽ chuyển hóa được dòng nghiệp của cả dòng họ, hay còn ý nghĩa sâu xa nào khác thưa Thầy?"

- Trả lời:

a) Phật dạy báo hiếu như sau:

"Dẫu rằng có người một vai mang cha, một vai mang mẹ, và cõng như vậy trong trăm năm, xoa bóp, tắm rửa, cho ăn uống, và cha mẹ có đại tiện, tiểu tiện ngay tại đó, người ấy vẫn chưa làm đủ, chưa trả được ơn cha mẹ. Nhưng này các Tỳ-kheo, nếu có người làm cho cha mẹ không có lòng tin được sinh lòng tin; người không trì giới được trì giới; người xan tham được bố thí; người ngu si được trí tuệ – người ấy mới thật sự trả ơn cha mẹ.” (Tăng Chi Bộ – Kinh Song Tầm)...!!!

b) Khi thành tựu trí tuệ như đức Phật, những người có duyên trong nhiều đời sẽ được học giáo pháp của đức Phật đó để thành Phật ở vị lai...Trong đó có dòng họ...!!!

- Hỏi:

4. "Thầy nói Huynh đệ Lý Gia mỗi người thờ mỗi kiểu, chỉ cần "tinh tấn học tập Phật pháp".

Thầy dạy "Đạo ai nấy giữ", có phải Thầy đang muốn nhấn mạnh rằng hình thức bên ngoài hoàn toàn không quan trọng bằng cái Tâm đã được chuyển hóa qua học tập phải không ạ?"

- Trả lời:

Cũng có thể hiểu như vậy...!!!

Các bạn !!!

Việc thờ cúng thuộc về tín ngưỡng, tâm linh, văn hoá, phong tục...vv...Mỗi nơi, mỗi đạo có những cách thờ cúng khác nhau với những ý nghĩa khác nhau...!!!

Theo mình thì, không thể bảo rằng cách thờ cúng này ưu việt hơn cách thờ cúng khác...Bởi lẽ, việc thờ cúng phát xuất từ niềm tin, tâm linh, văn hoá...!!! Cho nên, việc thờ cúng khó có thể luận bàn, so sánh hay tìm ra chuẩn chung...!!! Thôi thì, mỗi người tự tìm cho mình cách thờ cúng thế nào mà bản thân cho là tốt nhất, thành kính nhất và được tôn giáo, gia đình, xã hội chấp nhận...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Vongai, James và Diệu Hoa thoả mãn các thắc mắc đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

05/02/2026
LÝ TỨ