Thư Của Hành Giả Tuệ Hải và Bạn Đọc Thanh Quang !!!

Các bạn !!!

Mình nhận được thư và một vài thắc mắc của hành giả Tuệ Hải ở Bắc Ninh cùng bạn đọc Thanh Quang ở Hà Nội...!!!

Chân thành cảm ơn hành giả Tuệ Hải đã sớm phản hồi về các câu trả lời sau 108 câu hỏi của hành giả...!!! Lý Tứ cũng chân thành cảm ơn những nhận xét tốt đẹp mà hành giả đã dành cho bản thân tôi cũng như chuyên mục...!!!

Việc hành giả đặt vấn đề đối với việc học tập giáo pháp của hành giả và phương pháp giáo dục của Lý Gia khác biệt thật sự nằm ở đâu...??? Trước câu hỏi này, Lý Tứ không thể lạm bàn vì, bản thân chưa từng vinh dự học tập chánh thống như hành giả, cũng như chưa từng đạt được một bằng cấp Phật học bất kì nào như hành giả đã liệt kê...!!!

Những gì xưa nay HĐ Lý Gia học tập cũng như thành tựu, hoàn toàn do tôi tự thấy biết và dạy họ, chứ chẳng thông qua giáo trình giảng dạy hay trường lớp bên ngoài nào...!!!

Còn, vì sao bỏ ra trên 30 năm miệt mài, mà: "mong mỏi nếm được mùi vị thanh lương của bậc Sơ Ngộ, nhưng đến nay vẫn thấy còn rất xa vời" như hành giả tâm sự thì, tôi cũng chịu thua...Chắc tại cái duyên nó như vậy...!!!

Nghe tin hành giả tiếp tục đọc Chuyện Trên Mây để sau đó sẽ biên soạn những câu hỏi gởi về chuyên mục, Lý Tứ rất vui mừng...!!! Vui mừng vì, lại có dịp làm sáng tỏ những gì mình đã viết trong cuốn sách đó...!!! Lý Tứ và chuyên mục, cũng như HĐ Lý Gia rất mong chờ những câu hỏi bổ ích từ hành giả...!!!

Về thư và các câu hỏi của bạn đọc Thanh Quang: Sau khi xem nội dung ba câu hỏi...Mình thấy câu một (1) và câu hai (2) Thanh Quang đã hiểu đúng...Riêng hai câu: "Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh, như lộ diệc như điện”...Và câu: “Sắc tức thị không, không tức thị sắc, thọ, tưởng, hành, thức diệc phục như thị" (không phải diệc thị như vậy) nằm ở hai kinh khác nhau, một ở Kim Cang một ở Bát Nhã Tâm Kinh, không phải ở cùng một kinh...Có lẽ Thanh Quang đã nhớ lộn...!!!

Về câu hỏi ba (3) đề cập đến "các pháp không tánh"...Bạn viết: "Con không thể hiểu được, quan điểm về sự vật sự việc là nhận thức của một hữu tình về thế giới, về pháp thì nó chỉ mang tính chất thông tin, làm gì mà có tính chất vật lý như nóng, lạnh cấu tịnh..vv, cái này là đương nhiên, cần gì phải giải thích?"...Theo mình, đâu phải ai cũng biết như Thanh Quang, nên các bạn ấy giải thích nhằm giúp những ai chưa biết khi nghe được sẽ biết rõ hơn...Thanh Quang thông cảm...!!!

Cuối cùng, một lần nữa, Lý Tứ chân thành cảm ơn hành giả Tuệ Hải, bạn đọc Thanh Quang đã đồng hành cùng chuyên mục...Rất mong nhận được nhiều câu hỏi lí thú về Chuyện Trên Mây của hành giả...!!! Chúc hai vị và bạn đọc thân khoẻ, tâm an, trí sáng, thành công trong học tập...!!!

Sau đây là thư và các câu hỏi của hành giả Tuệ Hải và bạn đọc Thanh Quang:

I- Thư của hành giả Tuệ Hải:

"Thưa tác giả Lý Tứ,

Sau khi đọc kỹ những phần trả lời của Thầy, tôi thực sự nể phục sự dứt khoát, sắc bén và phong thái tự tại nơi Thầy. Qua đó, tôi nhận thấy Thầy đứng trên lập trường xuất thế gian để luận giải các vấn đề, trong khi bản thân tôi vẫn còn đang ở trong phạm vi thế pháp, nên quả thật không dám mạn bàn.

Bên cạnh đó, có một số thuật ngữ trong Phật học mà tôi từng được học và hiểu lại không hoàn toàn tương đồng với cách Thầy định nghĩa. Vì vậy, nhiều câu trả lời của Thầy, tôi cần thêm thời gian để suy ngẫm và chiêm nghiệm.

Như ở câu hỏi số 13 của tôi về Tứ Đế, Thầy không trả lời trực tiếp mà quay lại gợi mở bằng một câu hỏi rất sâu sắc:

“Những gì bạn đã học về Tứ đế mà bạn cho là truyền thống… hãy tự vấn bản thân: Cho đến hiện tại, những điều đã học ấy có giúp bạn thành tựu các mục tiêu của đạo pháp như: Hết khổ, hết phiền não, đoạn trừ kiết sử (tham, sân, si…), chấm dứt lậu hoặc (ngu mê), chứng Niết-bàn (an vui, thanh tịnh, bất động, giải thoát…), và phát sinh trí tuệ chân chính hay không?”

Thú thực với Thầy, sau hơn 30 năm học giáo lý và tu tập, đi qua nhiều nơi, gặp gỡ nhiều bậc Thầy, tôi vẫn chưa đạt được kết quả như mong đợi. Trong đời này, điều tôi mong mỏi là nếm được mùi vị thanh lương của bậc Sơ Ngộ, nhưng đến nay vẫn thấy còn rất xa vời…

Thưa Thầy Lý Tứ,

Thầy thường nhấn mạnh rằng phải học tập đúng giáo pháp. Tôi cũng đã dành nhiều năm học hỏi giáo lý, nhưng vẫn như người lạc trong mê lộ. Từ đó, tôi tự đặt câu hỏi: Việc học tập trong Lý Gia có gì khác biệt so với con đường học tập của những người tu hành chuyên nghiệp như chúng tôi?

Cũng là giáo lý, cũng là kinh điển; cũng trải qua các bậc học từ sơ cấp, trung cấp, đại học, thạc sĩ, thậm chí đến tiến sĩ - vậy mà giác ngộ vẫn còn xa vời. Vậy vấn đề thực sự nằm ở đâu, thưa Thầy?

Trong khi đang chờ đợi tác phẩm của Thầy được gửi đến, tôi tranh thủ đọc trước trên trang của Thầy, cụ thể là tác phẩm Chuyện Trên Mây. Sau khi đọc xong, tôi sẽ tiếp tục biên soạn thêm những câu hỏi để thỉnh giáo Thầy.

Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn tác giả Lý Tứ.

Kính chúc Thầy nhiều sức khỏe và luôn an vui.

06/05/2026 - 13:28:21

Tuệ Hải - Bắc Ninh"

II- Thư và thắc mắc của bạn đọc Thanh Quang:

"Kính gửi thầy Lý Tứ,

Lời đầu tiên con xin được kính tri ân thầy đã trả lời các thắc mắc gần như lập tức - của con trước đây.

Con xin được hỏi thêm thầy vài câu về cách thức tu tập, mà con góp nhặt khi đọc qua các cuốn sách của thầy:

1- Con được nghe nói: Tha Tâm Thông có thể được hiểu là biết Tâm này là do Pháp sanh, nên con cho rằng khi tu tập Tứ niệm xứ, cách để giác ngộ rốt ráo nhất phải tập trung vào tên đầu sỏ là Pháp; chính phân biệt, so đo làm nên tâm chúng sinh, phân ra cảm thọ lạc thọ, bất lạc thọ, yêu thương thân mạng này. Xin hỏi quan điểm đó có gì sai không ạ?

2- Con thấy câu kinh: “Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh, như lộ diệc như điện” cùng nghĩa với câu kinh: “Sắc tức thị không, không tức thị sắc, thọ tưởng hành thức diệc thị như vậy” đều chỉ ra rắng, tất cả các quan niệm quan điểm do một hữu tình về thân – tâm – thế giới tức Pháp hữu vi đều không đúng, sẽ tan hoại và quan niệm, quan điểm của hữu tình đó về sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng y như vậy. Xin hỏi quan điểm đó có sai không? Nếu đúng – thì sao lại có sự trùng hợp về 02 đoạn kinh quan trọng trong tâm kinh như vậy?

3- Nhiều vị thuyết pháp của Lý gia hay giảng trong bài hạnh phúc quanh ta giảng về Pháp không tánh không tướng, không cấu, không tịnh khá khó hiểu. Cụ thể, họ nói rằng:

“...Pháp là không tánh: Nghĩa là quan điểm về lửa không có tính chất nóng, tính chất lạnh, quan điểm về sự vật, sự việc nó không có tính chất là sạch hay dơ..."

Con không thể hiểu được, quan điểm về sự vật sự việc là nhận thức của một hữu tình về thế giới, về pháp thì nó chỉ mang tính chất thông tin, làm gì mà có tính chất vật lý như nóng , lạnh cấu tịnh..vv, cái này là đương nhiên, cần gì phải giải thích?

Con hiểu là quan điểm, quan niệm đó là do góc nhìn phân biệt của hữu tình ấy về sự vật, sự việc mà sinh ra tính chất của sự vật sự việc đó, ví dụ: Mọi hiện tượng, sự vật sự việc không có nhãn tánh tướng nào, thân người mình yêu mình thấy đẹp, thấy thích; người khác chả thấy giống mình; Xin thầy làm rõ điều này giúp con ạ;

Xin tri ân và đảnh lễ với thầy lần nữa ạ!

05/05/2026 - 22:32:11

Thanh Quang - Hà Nội" (Hết thư)

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

06/05/2026

LÝ TỨ