Nỗ Lực Tu Hành Để Hướng Đến Điều Gì !!!
Chuyên mục Lý Tứ Hỏi Đáp Số 20.2026 với chủ đề: Nỗ Lực Tu Hành Để Hướng Đến Điều Gì !!!
Các bạn !!!
Mình vừa nhận được thư và một số thắc mắc của bạn đọc trẻ Vô Tận Ý ở Hà Nội...Đây là thư thứ hai của bạn ấy...!!!
Nội dung thư và các câu hỏi của Vô Tận Ý như sau:
"Kính thưa Thầy Lý Tứ,
Con là Vô Tận Ý, con xin được đảnh lễ Thầy.
Duyên lành được đọc những lời hồi đáp của Thầy trong chuyên mục “Bạn đọc hỏi – Lý Tứ trả lời”, lòng con thật sự xúc động. Cảm giác lúc ấy rất khó diễn tả, giống như một đứa trẻ lạc đường lâu ngày bỗng tìm lại được dòng sữa mát lành nuôi dưỡng thân tâm. Con vô cùng biết ơn Thầy đã không nề hà con tuổi còn trẻ, hiểu biết còn cạn, mà vẫn từ bi dành thời gian giải đáp cặn kẽ, lại còn khai mở ý nghĩa pháp danh của con một cách sâu xa và thấu đáo đến như vậy.
Những điều Thầy luận về “cái sự ăn” không chỉ giúp con nhìn lại cách mình nuôi dưỡng thân và tâm bấy lâu nay, mà còn mở ra cho con một lối nhìn hoàn toàn mới về con đường tu tập. Con chợt nhận ra rằng, trước giờ mình chỉ mới đứng ngoài mà ngửi hương vị của Pháp, chứ chưa thật sự biết “ăn”, biết nhai kỹ và tiêu hóa để Pháp trở thành máu thịt, thành trí tuệ nuôi lớn Pháp thân nơi chính mình. Lối nói của Thầy vừa hóm hỉnh, vừa sắc sảo, mỗi câu chữ như một miếng pháp thực ngon lành, đánh thức con giữa mâm cỗ tri kiến mà lâu nay con cứ ngỡ là đã đủ đầy.
Mang trong lòng sự khát khao được tiếp tục “ăn” thêm Pháp thực, để chữa trị căn bệnh “suy dinh dưỡng trí tuệ” của chính mình, con mạo muội kính xin Thầy từ bi chỉ dạy thêm cho con qua bảy điều thắc mắc sau. Con xin phép được trình bày lại theo sự hiểu biết còn rất non nớt của mình, mong Thầy từ bi soi sáng:
Thứ nhất, về mục đích của sự tu tập giữa dòng vô thường: Khi mọi sự trên đời này, từ cỏ cây, thân mạng cho đến từng ý niệm trong tâm, đều không ngừng sinh diệt và đổi thay, thì rốt cuộc việc chúng con nỗ lực tu hành là để hướng đến điều gì? Nếu cuối cùng mọi thứ vẫn biến chuyển, thì ý nghĩa của sự dừng lại hay giải thoát nằm ở đâu?
Thứ hai, về đối tượng của vô thường: Khi nhà Phật lấy vô thường làm chìa khóa để quán chiếu, thì điều mà Đức Phật muốn chúng con nhìn thẳng vào là cái gì? Chỉ là sự đổi thay của các pháp hữu hình bên ngoài, hay còn là những chuyển động vi tế trong tâm thức mà chúng con thường không để ý?
Thứ ba, về chỗ nương tựa của tâm: Phật dạy tâm ý chúng con như khỉ vượn, sinh diệt trong từng sát-na. Vậy giữa dòng biến động ấy, có hay không một cái tâm nào hằng thường, bất động để người tu hành nương tựa? Và nếu có, làm sao để tự mình nhận ra?
Thứ tư, về khái niệm “các pháp”: Con thường được nghe rằng các pháp đều hư huyễn, không thật. Xin Thầy chỉ rõ cho con hiểu, “các pháp” mà nhà Phật nói đến bao gồm những gì trong đời sống và trong nhận thức của chúng con?
Thứ năm, về cặp phạm trù Sắc và Không: Trong giáo lý nhà Phật, hai chữ Sắc – Không luôn được nhắc đến như then chốt. Xin Thầy từ bi chỉ dạy, điều cốt lõi mà chư Tổ muốn gửi gắm qua hai khái niệm này là gì, và vì sao thấu hiểu Sắc – Không lại được xem là chạm đến xương sống của đạo?
Thứ sáu, về việc “đi vào Đại Trí Tuệ”: Khi nói “vào sâu trong Đại Trí Tuệ”, con hình dung như bước vào một đại dương mênh mông. Vậy trạng thái “vào sâu” ấy thực sự là gì, và người học đạo cần chuẩn bị những hành trang nào để không lạc lối trên con đường ấy?
Thứ bảy, về thực tại không phân biệt: Ngay trong giây phút hiện tiền, nếu tâm con không còn dán nhãn, không còn nắm giữ bất kỳ khái niệm phân biệt nào về có hay không, sắc hay không, thì khi ấy mọi chia tách có tự tan rã, và tất cả có trở về với tính Không thuần khiết hay không, thưa Thầy?
Con xin dâng lên Thầy những thắc mắc này với tất cả lòng thành kính. Con mong rằng nhờ ánh sáng từ lời dạy của Thầy, chuỗi Anh Lạc trong tâm con sẽ ngày một sáng hơn, để con không chỉ biết “ăn” Pháp, mà còn biết sống, biết đi và biết thở cùng Pháp trong từng ngày.
Con kính chúc Thầy pháp thể khinh an, đạo lực viên mãn, luôn là bóng cây lớn che chở cho hàng hậu học chúng con trên con đường tìm về bờ giác.
28/12/2025 - 18:25:07 - Con kính thư - Vô Tận Ý - Hà Nội"
Về các thắc mắc của Vô Tận Ý, mình xin được trả lời:
- Hỏi:
"Thứ nhất, về mục đích của sự tu tập giữa dòng vô thường: Khi mọi sự trên đời này, từ cỏ cây, thân mạng cho đến từng ý niệm trong tâm, đều không ngừng sinh diệt và đổi thay, thì rốt cuộc việc chúng con nỗ lực tu hành là để hướng đến điều gì? Nếu cuối cùng mọi thứ vẫn biến chuyển, thì ý nghĩa của sự dừng lại hay giải thoát nằm ở đâu?"
- Trả lời:
a) Phật đạo có bốn mục tiêu cốt lõi người tu phải hướng đến và đạt được, gồm: 1) Hết khổ...!!! 2) Dứt phiền não, kiết sử, mê mờ...!!! 3) Tâm thức dừng sinh diệt, chứng Niết Bàn an vui...!!! 4) Thành tựu trí tuệ...!!!
b) Mọi thứ chuyển biến, nhưng tâm thức người giác ngộ không còn sanh diệt (chuyển biến)... Từ đó, giải thoát khỏi mọi trói buộc phàm tình...!!!
- Hỏi:
"Thứ hai, về đối tượng của vô thường: Khi nhà Phật lấy vô thường làm chìa khóa để quán chiếu, thì điều mà Đức Phật muốn chúng con nhìn thẳng vào là cái gì? Chỉ là sự đổi thay của các pháp hữu hình bên ngoài, hay còn là những chuyển động vi tế trong tâm thức mà chúng con thường không để ý?"
- Trả lời:
Học tập giáo pháp không chỉ quán chiếu vô thường mà quán chiếu rất nhiều thứ...!!! Mục đích của việc quán chiếu này, nhằm giúp ta thấy được bản chất của thân, tâm, thế giới và các pháp...!!! Khi thấy được bản chất các thứ ấy, kết quả đầu tiên là, ta không còn mê mờ cũng như bị các thứ ấy trói buộc nữa...!!!
- Hỏi:
"Thứ ba, về chỗ nương tựa của tâm: Phật dạy tâm ý chúng con như khỉ vượn, sinh diệt trong từng sát-na. Vậy giữa dòng biến động ấy, có hay không một cái tâm nào hằng thường, bất động để người tu hành nương tựa? Và nếu có, làm sao để tự mình nhận ra?"
- Trả lời:
a) Hư vọng tâm (phàm tâm) sinh diệt vô thường...Chân tâm (bổn tâm) thường hằng, bất động, an vui...!!!
b) Dứt hư vọng tâm, chân tâm sẽ hiện...!!! Giống như hết mây, mặt trời sẽ hiện...!!!
- Hỏi:
"Thứ tư, về khái niệm “các pháp”: Con thường được nghe rằng các pháp đều hư huyễn, không thật. Xin Thầy chỉ rõ cho con hiểu, “các pháp” mà nhà Phật nói đến bao gồm những gì trong đời sống và trong nhận thức của chúng con?"
- Trả lời:
Pháp (hư huyễn): Quan điểm, quan niệm, nhận thức...!!!
- Hỏi:
"Thứ năm, về cặp phạm trù Sắc và Không: Trong giáo lý nhà Phật, hai chữ Sắc – Không luôn được nhắc đến như then chốt. Xin Thầy từ bi chỉ dạy, điều cốt lõi mà chư Tổ muốn gửi gắm qua hai khái niệm này là gì, và vì sao thấu hiểu Sắc – Không lại được xem là chạm đến xương sống của đạo?"
- Trả lời:
a) Hai chữ "sắc và không" trong Phật đạo thường nhằm chỉ cho "sắc uẩn" và "(sắc) không uẩn"...Hai từ này bắt nguồn từ Bát Nhã Tâm Kinh: "Sắc tức thị không, không tức thị sắc...." !!!
b) Muốn chạm đến cốt tuỷ của Phật đạo, người tu hành phải thấu suốt hai cảnh giới "hữu và vô" tức "có và không"...!!!
Vô Tận Ý và bạn đọc có thể tham khảo bài viết Hữu Vô Sơ Yếu Luận từ Website Lytu.Vn...!!!
- Hỏi:
"Thứ sáu, về việc “đi vào Đại Trí Tuệ”: Khi nói “vào sâu trong Đại Trí Tuệ”, con hình dung như bước vào một đại dương mênh mông. Vậy trạng thái “vào sâu” ấy thực sự là gì, và người học đạo cần chuẩn bị những hành trang nào để không lạc lối trên con đường ấy?"
- Trả lời:
Muốn thành tựu "Đại Trí Tuệ" của Phật đạo, phải trải qua bốn giai đoạn (hay bốn mục tiêu) được nêu ở câu một...!!!
Vô Tận Ý và bạn đọc có thể tham khảo video sau:
https://youtu.be/C2AerNpy7G0?si=6u2hGtArlD2GTbJp
- Hỏi:
"Thứ bảy, về thực tại không phân biệt: Ngay trong giây phút hiện tiền, nếu tâm con không còn dán nhãn, không còn nắm giữ bất kỳ khái niệm phân biệt nào về có hay không, sắc hay không, thì khi ấy mọi chia tách có tự tan rã, và tất cả có trở về với tính Không thuần khiết hay không, thưa Thầy?"
- Trả lời:
a) Nếu không học tập để thấu suốt giáo pháp giúp tâm ý tự dừng, mà tự ý (dùng mọi biện pháp) "dừng phân biệt" thì, đã u tối lại thêm u tối...!!! Giống người mắt đã mờ lại còn bị bóng tối che khuất...!!! Giáo pháp như ngọn đuốc sáng, tâm thức chúng sanh như hang động tăm tối...Muốn hết tối tăm, không có cách gì khác hơn là phải có ngọn đuốc và thắp nó lên...!!!
b) Muốn thấy được vạn pháp "không tánh" để tâm thức dừng lặng và yên vui, phải học tập giáo pháp...!!!
c) "Trở về với tính không thuần khiết" ??? Phật đạo chỉ tuyên thuyết "các pháp không tính" (hay không tánh, chứ không phải tánh không)...!!! Do không tánh nên các pháp chẳng có tánh hữu (có) hay tánh vô (không); hoặc chẳng có tánh sắc hay tánh không...!!!
Vô Tận Ý và bạn đọc có thể tham khảo video "Tánh Không Hay Không Tánh" theo đường dẫn sau:
https://youtu.be/8xH9UqmPhEs?si=_z12RPCZWDDhXpx7
Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Vô Tận Ý và bạn đọc giải quyết những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!
Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!
- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8
- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn
28/12/2025
LÝ TỨ
Bạn cảm nhận bài viết thế nào?


