Lại Tiếp Tục Luận Bàn Về Thần Thông !!!

Các bạn !!!

Mình lại vừa nhận thêm hai câu hỏi của bạn đọc Hồ Phước Thịnh ở Đà Nẵng về các chủ đề liên quan đến các câu hỏi kì trước (45/2025)...Nội dung như sau:

"Kính gửi tác giả Lý Tứ,

Cháu cảm ơn bác đã dành thời gian trả lời hai câu hỏi kỳ trước của cháu về các tầng thiền và thần thông của Đạo Phật. Cháu đã hiểu hơn phần nào, tuy nhiên lại phát sinh một số câu nhờ bác giảng rõ hơn ạ.

Câu 1: Nhờ bác giải thích rõ hơn giúp cháu câu: “Thần thông của Phật đạo là sự viên thông vô ngại "từ tâm thức đến thanh tịnh Niết bàn" bởi sức giác ngộ tự thân…”. Nó quá cô đọng, cháu vẫn chưa hiểu được ạ. Những thứ thần thông trong Đạo Phật như: Thần túc thông, Thiên nhãn thông, Thiên nhĩ thông, Túc mạng thông, Tha tâm thông và cuối cùng là Lậu tận thông, bản chất chỉ là các trạng thái giác ngộ trong tâm thức phải không ạ?

Câu 2: Nhờ bác phân biệt giúp cháu Độn A la hán; A la hán hồi tâm khác nhau thế nào ạ? Bồ tát quyền thừa; Bồ tát nhất thừa và Bồ tát thập địa khác nhau thế nào ạ? Đó có có phải là thứ tự các quả vị từ thấp đến cao mà một hành giả sẽ đạt được trong quá trình tu tập phải không ạ? Từ quả vị nào sẽ bắt đầu thành tựu được lục thông ạ?

Rất mong nhận được hồi đáp từ bác,

Kính chúc bác nhiều sức khỏe!

11/10/2025 - 11:55:30 - Hồ Phước Thịnh - Đà Nẵng"

Bạn đọc Hồ Phước Thịnh và tất cả bạn đọc thân mến !!!

Trước khi trả lời cụ thể các câu hỏi của Phước Thịnh...Mình xin được sơ lược vài dòng tạm coi là "tâm tình" trong lúc đọc các câu hỏi và viết những dòng trả lời...!!!

Các bạn biết đấy !!! Phật đạo là một hành trình học tập và chứng ngộ tự thân...!!! Có nghĩa rằng, khi được học tập và ứng dụng việc học tập đó vào cuộc sống, người học sẽ có những trải nghiệm thực tế về chuyển biến tâm thức và kết quả tức thời đạt được sau những chuyển biến đó, Phật đạo gọi đó là chứng nghiệm hay chứng ngộ tự thân (gọi nôm na là giác ngộ)...!!! Giống như một người chứng nghiệm hay chứng ngộ việc tự thân hưởng dụng đầy đủ ý vị của một quả mận khi đang ăn...!!! Việc chứng ngộ này, nó hoàn toàn khác xa với những gì khi nghe người khác mô tả về ý vị ăn mận...bởi hạn chế của ngữ ngôn (khi nghe) hoặc hình ảnh (khi thấy) trong việc mô tả bản chất vấn đề...!!!

Việc trả lời các câu hỏi trong Phật đạo có liên quan đến chứng nghiệm tự thân cũng gần giống như vậy...Mọi trả lời, hay giải thích trên phương diện văn bản, hoàn toàn giống như kể nhau nghe ý vị khi ăn một quả mận...Nó chỉ tạm thoả mãn người nghe ở một góc độ nào đó, chứ không hoàn toàn "tương ưng" như thực tế đang diễn ra khi "ta ăn"...!!! Ví dụ, khi mình giải thích với HĐ Lý Gia về việc "viên thông vô ngại từ tâm thức đến thanh tịnh Niết bàn bởi sức giác ngộ tự thân" là như thế nào...!!! Lập tức, HĐ Lý Gia thấy rõ sự viên thông thanh tịnh ấy ngay nơi tâm thức của họ, chứ không phải "nghĩ suy" về việc ấy...Bởi, trong quá trình học tập và tiến tu, họ đã từng chứng ngộ điều này cũng như hiện tại họ đang sử dụng thành quả đó trong đời sống hay nghe pháp...!!! Cho nên nghe xong, họ không hề thắc mắc về những gì được nghe...như người chưa từng ăn mận, thắc mắc ý vị "vừa ngọt vừa chua" trong lúc ăn mận, nghe sao mà mơ hồ đến thế chẳng hạn...!!!

Tóm lại, việc trả lời các câu hỏi "thuộc dạng thực chứng" thông qua chuyên mục...Có giỏi lắm, cũng chỉ giúp người đọc có thêm một kênh tham khảo, hoặc tăng trưởng kiến thức, hay định hướng học tập...hơn là, giúp bạn đọc chứng nghiệm sự việc ấy...!!! Mong Phước Thịnh và bạn đọc thông cảm...!!!

Bây giờ, mình xin trả lời các câu hỏi:

- Hỏi:

"Câu 1: Nhờ bác giải thích rõ hơn giúp cháu câu: “Thần thông của Phật đạo là sự viên thông vô ngại "từ tâm thức đến thanh tịnh Niết bàn" bởi sức giác ngộ tự thân…”. Nó quá cô đọng, cháu vẫn chưa hiểu được ạ. Những thứ thần thông trong Đạo Phật như: Thần túc thông, Thiên nhãn thông, Thiên nhĩ thông, Túc mạng thông, Tha tâm thông và cuối cùng là Lậu tận thông, bản chất chỉ là các trạng thái giác ngộ trong tâm thức phải không ạ?"

- Trả lời:

a) Đối với người chưa giác ngộ: Khi thấy, nghe, hay, biết, nghĩ suy (kiến, văn, giác, tri)...vv...Tâm thức họ bị ngăn bịt bởi các xúc đối...Ví dụ: Mắt thấy sắc, tâm thức họ bị ngăn bít bởi cái đẹp xấu của sắc...Tai nghe âm thanh, tâm thức họ bị ngăn bít bởi tiếng hay, tiếng dở, tiếng khen, tiếng chê của âm thanh...Khi biết về quá khứ của mình hay người, họ bị ngăn bít bởi quá khứ tốt xấu của mình, của người...Khi nhận ra cuộc sống của ai đó, họ bị ngăn bít bởi sự giàu sang hay nghèo hèn trong quá khứ hoặc hiện tại của người kia...vv...!!!

b) Đối với người thật sự giác ngộ: Trong các xúc đối từ kiến, văn, giác, tri...vv...họ không bị ngăn bít bởi đối tượng (của thấy, nghe) như người đời mà, tâm thức họ an nhiên, thanh tịnh, dung thông thẳng đến Niết bàn...!!! Sự không ngăn ngại này, Phật đạo gọi là thần thông hay viên thông (có thể tham khảo Thủ Lăng Nghiêm và các kinh khác)...!!!

c) Từ đó, có thể suy ra bản chất của các loại thần thông đích thực trong Phật đạo là gì...!!! Muốn tương ưng các nghĩa này, phải vượt qua rào cản ngữ ngôn của kinh điển (khi được thuật lại) đã có những mô tả thần thông mang đậm văn hoá thần thoại...!!! Tức là, khi đọc kinh hoặc thâm cứu giáo pháp, người đọc không nên "sa vào hầm hố ngữ ngôn", mà chỉ nên: "Tôi chỉ nghe kể như vầy", chứ không phải "tôi mong sẽ được thấy như kia" theo tinh thần Phật đã di huấn khi mở đầu các bài kinh "Như thị ngã văn"...!!!

- Hỏi:

"Câu 2: Nhờ bác phân biệt giúp cháu Độn A la hán; A la hán hồi tâm khác nhau thế nào ạ? Bồ tát quyền thừa; Bồ tát nhất thừa và Bồ tát thập địa khác nhau thế nào ạ? Đó có có phải là thứ tự các quả vị từ thấp đến cao mà một hành giả sẽ đạt được trong quá trình tu tập phải không ạ? Từ quả vị nào sẽ bắt đầu thành tựu được lục thông ạ?"

- Trả lời:

a) Độn A la hán là những A la hán do tu tập "Cửu thứ đệ định" mà chứng quả A la hán...!!!

b) A la hán hồi tâm: Là các A la hán từ bỏ "tâm nguyện nhỏ nhoi" (chỉ mong tu tập hết khổ tự thân) của mình, để phát đại tâm Vô thượng Bồ đề...!!!

c) Bồ tát quyền thừa (Thập trụ Bồ tát): Là các Bồ tát còn tu học trong giai đoạn tự độ...!!!

d) Bồ tát nhất thừa: Là các Bồ tát sau khi đã xong phần tự độ (của ba thừa)...Nay nhập vào "dòng nhất thừa" để học tập trí tuệ...!!!

e) Bồ tát thập địa: Là những Bồ tát trên con đường học trí tuệ, "mầm trí tuệ" của họ "bắt đầu mọc" và họ "đăng địa" để lần lượt thành tựu các quả vị của Thập địa...!!!

f) Những địa vị nêu trên, không nhất thiết thuộc về thứ lớp tu hành...Mà có khi thuộc về xu hướng, tâm nguyện, tâm cơ, đạo chủng...vv...của người học...!!!

g) Quả vị A la hán của Thanh văn thừa (trừ độn A la hán); Quả vị Bích chi của Duyên Giác thừa; Quả vị Phật tử trụ của Bồ tát quyền thừa là những quả vị căn bản trong đạo pháp đã có thể thành tựu lục thông...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Phước Thịnh và bạn đọc có cái nhìn sáng tỏ hơn về các địa vị cùng nét căn bản của các thứ thần thông trong Phật đạo...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

11/10/2025

LÝ TỨ