Chữ THÂN và Chữ THỰC Trong Phật Đạo !!!

Các bạn !!!

Hôm nay, chuyên mục lại nhận thêm mấy câu hỏi của bằng hữu Bùi Thư Hiên ở Nghệ An...Nội dung như sau:

"Kính thưa Thầy Lý Tứ,

Trước hết, tôi xin thành kính cảm ơn Thầy đã từ bi dành thời gian giải đáp những câu hỏi của tôi.

Sau khi nhận được lời giải đáp của Thầy, tôi đã dành trọn một ngày để đọc lại thật kỹ và chiêm nghiệm. Quả thực, những điều Thầy phân tích về Tâm, Ngũ Ấm, Ngũ Uẩn, A-lại-da thức và Bát Nhã Trí đã giúp tôi sáng tỏ thêm rất nhiều điều.

Bao năm tu học, tôi vẫn thường quanh quẩn trong những khái niệm ấy mà chưa thật sự thấu hiểu, nên việc học của mình cũng chưa đạt được thành tựu gì đáng kể.

Nhờ những lời chỉ dạy của Thầy, tôi nhận ra mình còn rất nhiều điều chưa hiểu, cần học tập. Vì vậy, tôi vô cùng biết ơn Thầy và xin phép được tiếp tục thưa hỏi Thầy một vài điều còn đang vướng mắc.

1. Trong Kinh Đại Niết Bàn có đoạn:

“Này Thuần Đà! Người chưa thấy Phật tánh gọi là thân tạp thực. Lúc Bồ-tát thọ đồ ăn uống xong, nhập Kim Cang Tam-muội, thức ăn tiêu hóa liền thấy Phật tánh, chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.”

Tôi vẫn chưa hiểu được thật nghĩa của đoạn kinh này.

Bồ-tát thọ thực là ăn thức ăn gì mà sau đó phải nhập Kim Cang Tam-muội để tiêu hóa? Vì sao sau khi “tiêu hóa thức ăn” lại “thấy Phật tánh” và chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác?

Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy: Đức Phật muốn gửi gắm điều gì qua lời kinh này? “Thân tạp thực”, “Kim Cang Tam-muội”, “tiêu hóa thức ăn” và “Kim Cang Thân” trong đoạn kinh trên nên được hiểu như thế nào?

2. Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa có đề cập đến thuật ngữ:

“Nhất thiết chúng sanh hỷ kiến Bồ-tát sắc thân tam-muội."

Tôi chưa rõ đây là tên của một vị Bồ-tát, hay là tên một Tam-muội, một tầng bậc chứng nhập của Bồ-tát?

Kính mong Thầy giải thích thêm cho tôi về thuật ngữ này, đặc biệt là “Sắc thân Tam-muội” có ý nghĩa gì và vì sao lại có tên gọi như vậy?

3. Tôi cũng thường nghe trong các Kinh Đại Thừa có câu:

“Nguyện giải Như Lai chơn thiệt nghĩa.”

Vậy theo sự chỉ dạy của Thầy, “Như Lai” thật nghĩa là gì?

Tôi rất mong được Thầy từ bi chỉ dạy thêm để tôi có thể hiểu đúng hơn những điều mình đang học, tránh rơi vào việc chỉ ghi nhớ danh từ, khái niệm mà chưa thật sự thấy được nghĩa lý bên trong.

Một lần nữa, tôi xin thành kính tri ân Thầy đã dành thời gian chỉ dạy.

Kính chúc Thầy luôn được nhiều sức khỏe và an lạc.

Kính thư,

24/09/2026 - 10:28:08

Bùi Thư Hiên - Nghệ An" (Hết thư)

Bằng hữu Bùi Thư Hiên và bạn đọc thân mến !!!

Về các câu hỏi của bằng hữu, Lý Tứ xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Trong Kinh Đại Niết Bàn có đoạn:

“Này Thuần Đà! Người chưa thấy Phật tánh gọi là thân tạp thực. Lúc Bồ-tát thọ đồ ăn uống xong, nhập Kim Cang Tam-muội, thức ăn tiêu hóa liền thấy Phật tánh, chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.”

Tôi vẫn chưa hiểu được thật nghĩa của đoạn kinh này.

Bồ-tát thọ thực là ăn thức ăn gì mà sau đó phải nhập Kim Cang Tam-muội để tiêu hóa? Vì sao sau khi “tiêu hóa thức ăn” lại “thấy Phật tánh” và chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác?

Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy: Đức Phật muốn gửi gắm điều gì qua lời kinh này? “Thân tạp thực”, “Kim Cang Tam-muội”, “tiêu hóa thức ăn” và “Kim Cang Thân” trong đoạn kinh trên nên được hiểu như thế nào?"

- Trả lời:

a) Theo thiển ý của Lý Tứ...Đoạn kinh trên, ta có thể hiểu hoặc giải thích theo hai tầng nghĩa...Một tầng cho Bồ tát thập trụ (xuất thế gian), có chút quyền tiểu...Một tầng cho Bồ tát thập địa (xuất thế gian thượng thượng), gần với nghĩa chân thật...!!! Chìa khoá để giải mã đoạn văn kinh này nằm ở hai chữ "thân" và "thọ thực"...!!!

* Chữ thân trong giáo pháp Bồ tát có nhiều nghĩa, tuỳ văn cảnh ta có thể nhận ra chữ thân chỉ cho nghĩa nào:

- Chữ thân chỉ cho sắc thân như: Thân tứ đại, nhục thân, sắc vô thường...!!!

- Chữ thân chỉ cho đời sống như: Ba ý sanh thân gồm: Tam muội lạc chánh thọ ý sanh thân, Giác pháp tự tánh tánh ý sanh thân, Chủng loại câu sanh vô hành tác ý sanh thân...vv...!!!

- Chữ thân chỉ cho cảnh giới như: Pháp thân, hoá thân, sắc giải thoát, sắc thường trụ...!!!

- Chữ thân chỉ cho một đoạn hay toàn bộ kết cấu một bài pháp như: Danh thân, cú thân, hình thân...!!!

* Thọ thực: Cũng có hai nghĩa gồm: Thọ thức ăn để nuôi dưỡng thân mạng (sắc vô thường)...Thọ giáo pháp để nuôi lớn pháp thân (sắc thường trụ)...!!!

Do các nghĩa trên, ta có thể giải thích theo hai cấp độ, tuỳ theo tâm cảnh người nghe...!!!

* Đối với Bồ tát quyền thừa (Thập trụ), ta có thể viết hoặc giải thích đoạn văn trên như sau: "Này Thuần Đà! Người chưa thấy Phật tánh, đời sống (của họ) được nuôi dưỡng bởi các thứ tạp luận của thế gian và ngoại đạo gồm những thứ tà luận, tà thuyết, tà kiến. Lúc Bồ-tát thọ nhận giáo pháp chân chánh, liền giác ngộ nghĩa lí và nhập Kim Cang Tam-muội (Kim Cang Tâm), giác ngộ các pháp đã thọ xong liền thấy Phật tánh (lờ mờ), sau đó (mới có thể) chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.”

* Đối với Bồ tát nhất thừa (Thập địa), ý nghĩa đoạn văn kinh này gần với "thật nghĩa" hơn...Ta có thể viết hoặc giải thích như sau: "Này Thuần Đà! Người chưa thấy Phật tánh gọi là thân tạp thực (sắc vô thường). Lúc Bồ-tát thọ đồ ăn uống xong sau khi nhận bữa cúng dường đầu tiên, với trí tuệ siêu thắng liền nhập Kim Cang Tam-muội (Kim Cang Trí) thức ăn tiêu hóa do thấy được thật tướng của các pháp...Vì thế, từ sắc vô thường thể nhập sắc thường trụ, liền thấy Phật tánh, chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác mà không rời chỗ ngồi.”

b) Kim Cang Tam Muội gồm ba cảnh giới:

* Kim Cang Tâm (Bồ tát quyền thừa): Tâm này như kim cương, không có gì có thể phá hoại được...!!!

* Kim Cang Trí (Bồ tát nhất thừa): Trí này như kim cương, có thể phá hoại tất cả tà luận, tà thuyết, ngoại đạo luận...!!!

* Kim Cang Tạng (Phật thừa): Tạng này như hư không, có thể dung chứa vạn pháp (thế gian, ngoại đạo) và biến các pháp ấy thành Phật pháp (Nhất thiết pháp, giai thị Phật pháp)...!!!

c) Tiêu hoá thức ăn: Xem giải thích ở phần (a)...!!!

d) Kim Cang Thân: Sắc thường trụ (đồng với Pháp thân)...!!!

e) Những giải thích đoạn kinh đã dẫn hoàn toàn theo thấy biết chủ quan của Lý Tứ...Bằng hữu Thư Hiên và bạn đọc thông cảm...!!!

- Hỏi:

2. "Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa có đề cập đến thuật ngữ:

“Nhất thiết chúng sanh hỷ kiến Bồ-tát sắc thân tam-muội."

Tôi chưa rõ đây là tên của một vị Bồ-tát, hay là tên một Tam-muội, một tầng bậc chứng nhập của Bồ-tát?

Kính mong Thầy giải thích thêm cho tôi về thuật ngữ này, đặc biệt là “Sắc thân Tam-muội” có ý nghĩa gì và vì sao lại có tên gọi như vậy?"

- Trả lời:

a) "Nhất thiết chúng sanh hỷ kiến Bồ-tát sắc thân tam-muội": Tên gọi khác của "hữu vi xá lợi", chúng sanh nhìn thấy loại xá lợi này sẽ phát sanh hoan hỉ tâm, tín tâm, phước đức...!!! Khác với "vô vi xá lợi", chúng sinh nhìn thấy loại xá lợi này, phát sinh trí tuệ và công đức...!!!

b) Xá lợi này của Dược Vương Bồ Tát sau khi dùng chánh định (Tam muội) đốt thân...!!!

- Hỏi:

3. "Tôi cũng thường nghe trong các Kinh Đại Thừa có câu:

“Nguyện giải Như Lai chơn thiệt nghĩa.”

Vậy theo sự chỉ dạy của Thầy, “Như Lai” thật nghĩa là gì?"

- Trả lời:

Phật đạo có hai loại nghĩa, đó là "quyền nghĩa" và "thật nghĩa"...!!!

a) Quyền nghĩa: Những lời dạy mang tính phương tiện, thuộc về giáo pháp ba thừa...!!!

b) Thật nghĩa: Những lời dạy mang tính chân lí, thuộc về giáo pháp nhất thừa...!!

c) "Nguyện giải Như Lai chơn thiệt nghĩa": Nguyện thấu suốt được thật nghĩa từ những lời dạy của chư Phật...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp bằng hữu Bùi Thư Hiên và bạn đọc giải đáp một phần nào đó các thắc mắc đã nêu...!!! Chúc bằng hữu Thư Hiên cùng tất cả bạn đọc khoẻ, an vui, tinh tấn, thành công trong học tập...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

24/09/2026

LÝ TỨ