Ba ý Sanh Thân

Ba ý sanh thân, chính là ba cứu cánh phải đạt được qua ba lần giác ngộ khác nhau của Thập Địa Bồ Tát. Muốn viên mãn mười địa vị Bồ Tát mà không từng trải qua ba lần giác ngộ này là không có lẽ!!!

Ba ý Sanh Thân
Anh Lạc Luận Tập 1 - Tác Giả Lý Tứ

Các bạn!!!

Đề tài ý sanh thân và các câu hỏi, sau một thời gian sôi nổi. Có lẽ, giờ này không còn HĐ nào tham gia trả lời nữa.

Nhìn chung những câu trả lời, phần lớn các bạn nắm được ý nghĩa tổng quát. Nhưng nếu đi vào chi tiết, cần phải đào sâu, chia chẻ, phân tích thì hầu như mọi người chưa thực hiện được.

Điều này cũng dễ hiểu thôi. Vì bởi ba ý sanh thân, thuộc về cứu cánh, nó là cảnh giới thực chứng chứ không nằm trong suy luận. Vì thế, các bạn chỉ có thể trả lời được những ý nghĩa nào thuộc phạm vi suy luận, còn phần thực chứng để lấy đó làm bảng tham chiếu, mọi người chưa thể thực hiện được. Cho nên, các câu trả lời của HĐ gần như giống nhau về nội dung tổng thể, thiếu hẳn phần phân tích về chiều sâu cũng như sự sai khác giữa các thừa.

Mình xin sơ lược một vài ý nghĩa chính có liên quan đến câu hỏi. Hy vọng với những gì mình tóm tắt sau đây, sẽ là cơ sở tốt để các bạn y vào đó mà tư duy, hầu có thể thành tựu "ý sanh thân".

1.1.  Ý sanh thân trong kinh Lăng Già muốn nói lên điều gì???

Ý sanh thân: Là cứu cánh của Bồ Tát Thập Địa do sức giác ngộ làm nên. Cứu cánh này, chính là đời sống của vị ấy, tức giác ngộ và vị ấy không phải là hai. Ta có thể hiểu: Thân; khẩu; ý của vị này hành động theo những gì đã giác.

1.2.  Ba loại ý sanh thân, do giác ngộ những gì mà thành tựu???

  • Tam muội lạc chánh thọ ý sanh thân: Do Bồ Tát này giác ngộ "bổn tâm thanh tịnh" mà thành tựu. Khi giác ngộ đúng với bổn tâm, vị này có một đời sống như đời sống của thiền định, nên gọi là Tam muội lạc chánh thọ ý sanh thân.
  • Giác pháp tự tánh tánh ý sanh thân: Bồ Tát này, giác ngộ rằng: Các pháp, thân, tâm, và thế giới bản lai không tánh. Nhân giác ngộ như vậy, mà đời sống của vị này: "Không chấp nhất, không nương tựa, không nắm giữ việc gì trên đời...". Giống như chim bay giữa hư không, con chim không có tánh nắm giữ hư không, hư không không có tánh nắm giữ con chim. Như gương sáng và cảnh vật, gương kia không có tánh nắm giữ cảnh vật, nên vật hiện trong gương cũng không tánh.
  • Chủng loại câu sanh vô hành tác ý sanh thân: Đây là cảnh giới của trí tuệ. Trí tuệ như mặt trời, những ai không bị che khuất, có đủ duyên lành. Nhất định sẽ hưởng được sự soi sáng của nó. Gọi là có duyên lành, vì duyên lành này là đầu mối của câu sanh. Gọi vô hành tác, là vì mặt trời kia không có ý riêng chiếu.

Tóm lại: Ba ý sanh thân, chính là ba cứu cánh phải đạt được qua ba lần giác ngộ khác nhau của Thập Địa Bồ Tát. Muốn viên mãn mười địa vị Bồ Tát mà không từng trải qua ba lần giác ngộ này là không có lẽ!!!

Lần giác ngộ thứ nhất, giống trăng mùng mười. Lần giác ngộ thứ hai, giống trăng mười bốn. Lần giác ngộ thứ ba, giống trăng tròn mười sáu. Chính những lần giác ngộ cho ra cứu cánh khác nhau như vậy, cho nên sức toả sáng của mặt trăng này cũng dần dần sáng như vậy. Vì thế cho nên: Sự tự tại, ngôn thuyết, sức nhiếp phục người của các hạng Bồ Tát này không giống nhau. Phật dạy: "Bồ Tát địa dưới, vô lượng lần không thể nghĩ bàn Bồ Tát địa trên..."

1.3.  Nhị thừa và Bồ Tát Thập Địa đối với ba thứ sanh thân là khác hay đồng???

  • Chỗ khác: Ý sanh thân: Nhằm chỉ cho giác ngộ mà thành tựu một đời sống hoàn toàn mới (ý sanh). Cho nên Nhị thừa không gọi là thành tựu ý sanh thân. Vì rằng, thành tựu của Nhị thừa là do tu hành sanh, nên không được gọi là ý sanh. Ngài Xá Lợi Phất thường nói: "Con từ miệng Phật sanh..." Tức là đời sống của Ngài Xá Lợi Phất do vâng tin theo lời (pháp) của Phật rồi tu hành mà thành tựu, chứ không phải do giác ngộ thấu suốt.
  • Chỗ đồng: Dù Bồ Tát do giác ngộ mà được lạc chánh thọ (lạc thượng diệu), hay Nhị thừa do tu hành sanh hỷ lạc (lạc thiền định), thì hai thứ lạc này đều đồng một vị. Giống như hai đĩa mật, khối lượng mật của hai đĩa tuy lớn nhỏ, nhiều ít khác nhau, nhưng vị ngọt của hai đĩa mật này không khác. Vì thế Bồ Tát và Nhị thừa đồng chung hưởng "lạc chánh thọ vị" như nhau.

Tóm lại: Ta có thể hiểu, Nhị thừa và Bồ Tát giống nhau ở tính chất của lạc vị. Khác nhau một bên là ý sanh, một bên là tu hành như chánh pháp mà sanh.

Ví dụ: Hai người có hai thứ nghề nghiệp khác nhau, đồng đi làm kiếm tiền. Giá trị đồng tiền của hai người này khi sử dụng không khác (cùng mua một ổ bánh mì một ngàn), nhưng công sức và cách kiếm tiền của hai người không giống.

Có HĐ Hỏi: Một vài thành tựu nào đó của người còn mê (chưa giác ngộ) có được coi là ý sanh thân hay không???

- Xin Trả lời: Không thể gọi là ý sanh thân...!!!

Vì sao như vậy???

Vì ý sanh thân là thuật ngữ đặc trưng của Phật Đạo, nhằm chỉ cho một đời sống "có bản chất hoàn toàn mới", được tạo ra (bùng nổ) bởi giác ngộ... Chính vì điểm này mà những người còn trong sự buộc ràng của ba cõi, không được gọi là ý sanh. Vì rằng, dục giới, sắc giới và vô sắc giới, tuy dường như khác cảnh, nhưng đồng một bản chất. Bản chất đó là mê, trong mê thấy in tuồng có ba mà thật ra nó chỉ là một. Vì thế, đối với người còn mê thì thấy có ba. Nhưng đối với kẻ đã giác ngộ, ba thứ kia chỉ là một và một đó thật sự là không!!!

Ví như người ngủ mê, trong chiêm bao thấy mình đi qua ba thành ấp khác nhau. Một thành có tên gọi là Dục Thành, một thành có tên gọi là Sắc Thành, một thành có tên gọi là Vô Sắc Thành. Trong chiêm bao, người kia lầm tưởng rằng có ba cái thành mà mình đã đi qua với ba cảnh tượng khác nhau. Nhưng kỳ thật, người đó không rời khỏi chiếu mền, chẳng đi đâu hết, cũng chẳng có thay đổi gì ráo trọi. Và, người ấy vẫn là người ấy, chẳng có sự biến đổi nào hết, xưa nay, không từng có sự sanh nào trong...mơ!!!

Các bạn!!!

Không biết, những kiến giải của mình ở trên, có giúp các bạn hiểu rõ ý nghĩa ba ý sanh thân và những phân tích chung quanh đề tài này hay không??? Nếu vị nào còn thắc mắc, xin nêu lên để chúng ta cùng sáng tỏ. Giả sử, những kiến giải của mình có lý, có thể giúp một chút gì đó để các bạn lý giải

về ba ý sanh thân, cũng nên nói lên cho mình...mừng!!!

Chúc các bạn mau chóng thành tựu cứu cánh ý sanh thân. Để từ đây, các bạn có thể từ từ soi sáng cho vạn loại hữu tình đúng với mong muốn của Chư Phật. Giống như hôm nay trăng còn khuyết, nhưng ngày mai tự nó sẽ...tròn!!! Chỉ sợ, sau một thời gian tu hành đã thèm, mà trời vẫn mù tối, không có một chút trăng bé tí tẹo nào hết. Thì...thì...thì tròn hay méo đều...không thể...kiếm...đâu...ra!!!   Ha ha ha ha!!!   

                                                                        (09-11-2014)

−−−••• ⁕ ⁕  ۝⁕ ⁕ •••−−−