(Tài liệu học tập của Lý Gia – Chỉ dùng để tham khảo)

Các bạn!!!

Mấy hôm nay, chủ đề được HĐ chúng ta trao đổi thường xuyên, đó là: “Làm thế nào để biết (hay những dấu hiệu nhận biết) người tu hành (kể cả chúng ta) còn mê hay không”!!!

Phật đạo là Đạo Giác Ngộ !!! Giác Ngộ là “thấu suốt và nhận thức đúng bản chất của các pháp”… là tiêu chí đầu tiên xuyên suốt cuộc đời mà người tu hành phải hướng đến… Đây là cơ sở quan trọng giúp thành tựu các đạo quả từ thấp lên cao trong Phật đạo…!!!

Dứt mê, thoát khỏi vô minh hay Giác ngộ, tuy nhiều tên gọi khác nhau, nhưng đồng chỉ chung một việc, đó là thoát khỏi ảnh hưởng làm mê muội, che mờ và cột trói tâm thức từ một sự vật, sự việc, nhận thức, quan niệm hay một đối tượng bất kỳ…!!!

Chúng sanh (đạo), phàm (đạo), thánh (đạo), Bồ Tát (đạo), Phật (đạo), v.v… chỉ khác nhau ở trí tuệ !!! Có nghĩa tuỳ mức độ mê muội, tuỳ vào sự không che khuất, tuỳ vào sự sáng suốt, tuỳ vào tầng bậc Giác ngộ mà Phật đạo tạm phân chia thành các thứ đạo nói trên…!!! Nói khác hơn, Phật đạo đích thực chính là con đường, là loại hình giáo dục, là ngọn đuốc lớn… đủ sức soi sáng, đưa chúng sanh từ vô minh tăm tối tiến dần về “chân lý tuyệt đối” bằng chính ánh sáng Giáo Pháp chiếu vào tâm thức này…!!!

Trên con đường tiến về chân lý tuyệt đối, người tu hành phải từng bước ra khỏi mê muội, giống như một người từ trong bóng tối, bước đến vùng lờ mờ và bước hẳn vào vùng sáng… Vì thế, để đoạn hẳn vô minh tăm tối, Phật đạo tạm chia con đường tu tập thành ba giai đoạn sau:

– Thoát khỏi nhuận chi vô minh: Tức ra khỏi sự che đậy, lung lạc của thấy nghe khi năm căn thân xúc đối năm trần cảnh (tạm gọi là Giới) !!!

– Thoát khỏi căn bản vô minh: Tức ra khỏi sự mê mờ của nghĩ suy hay đề cao giá trị từ các quan niệm phi chân lý (pháp) của ý thức (tạm gọi là Định) !!!

– Thoát khỏi vô minh trụ địa: Tức siêu việt lên trên mọi nhận thức cột buộc tầm thường của cái ngã hư dối, để thấy rằng: Thiệt tướng của vạn pháp chính là chân lý tuyệt đối mà người tu hành phải hướng đến (Tạm gọi là Tuệ) !!!

Để biết rằng, trong hiện tại một người tu hành hay bản thân chúng ta còn mê hay không, nhất thiết cần phải có một công cụ định lượng, một bàn cân chuẩn để đối chứng, một thước đo chính xác để đo lường tâm thức…!!!

Các công cụ nói trên, chính bản thân người tu hành chứ không ai khác. Lấy đây làm mực thước, làm phương tiện để đo lường mức độ thoát khỏi mê muội của chính mình !!! Tâm và thức chính là hai đối tượng chủ yếu được người tu hành đem ra đo lường, thẩm định trong quá trình tu tập… Người xưa, đã đúc kết ứng dụng đặc biệt hiệu quả này qua câu nói hàm chứa đầy đủ tính triết lý, đó là: “Tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức” !!! Có nghĩa, ba cõi mê xuất phát từ tâm này bị mê… Các quan niệm hư dối cột trói đời người chỉ vì nhận thức (thức) u tối !!!

Tóm lại, tâm và thức chính là hệ quy chiếu cho phép người tu hành lấy đây làm thước đo nhằm thay đổi (tâm, thức) từ mê muội đến sáng suốt trong một chuẩn thời gian nhất định…!!! Nó (tâm, thức) không phải là thứ trục toạ độ bất động đối với thời gian và không gian !!! Biến thiên của tâm thức từ mê muội đến sáng suốt, từ phi lý đến chân lý chính là linh hồn của hai chữ tinh tấn trong Phật đạo !!! Trong chừng mực nào đó, mê muội (hay mê) thường biểu hiện dưới hai hình thức… Đó là “mê thô trọng” và “mê vi tế”…!!!

– Mê thô trọng: Mê thô trọng là khái niệm nhằm chỉ cho người (tu hành), tâm và thức bị che khuất, bị mê mờ, hay chấp chặt một điều gì đó (có thể là thiện, có thể là bất thiện, có thể là ác pháp), mà tự thân không thể thoát ra khỏi ảnh hưởng của nó, bị nó ám ảnh khiến cho tâm trí mờ tối !!! Giống như người bị miếng vải đen che kín hai con mắt, hệ quả của sự che mờ này là, thường hay sinh khởi phiền não, lo lắng, cố chấp, không chấp nhận thay đổi tự thân !!!

– Mê vi tế: Mê vi tế là khái niệm để chỉ người tu hành tuy không còn mê thô trọng, nhưng những chấp nhất hay cột trói vô hình nào đó vẫn còn lẫn khuất đâu đó trong sinh hoạt…!!! Giống như người đã gở bỏ tấm vải đen bịt kín hai con mắt, nhưng lại đeo lên cặp kiếng màu và nhìn thấy tất cả dưới lăng kính ấy !!! Biểu hiện của mê vi tế là, trong sinh hoạt, giao tiếp hay nói chuyện, bằng cách này hay cách khác người còn mê thường đưa sự mê làm tiền đề, lặp đi lặp lại sự việc hay đối tượng đã mê một cách vô thức hoặc có chủ ý… Hậu quả của nó là, tự đóng khung tâm thức dưới hình thức ngã chấp hay pháp chấp (Phật đạo gọi là ngã chấp, pháp chấp vi tế) !!!

Các bạn !!!

Hai thứ mê nói trên, là cản ngại đầu tiên trên bước đường tu tập !!! Vượt qua hai thứ mê này, là bước qua nấc thang thứ nhất để vị lai có thể bước qua những nấc thang kế tiếp trên con đường tìm về chân lý tuyệt đối!!!

Các bạn !!!

Buổi trao đổi hồi tối, mình đã triển khai những gì được coi là cơ bản nhất của 37 phẩm, đây là đề tài không mới, nhưng khó có thể lãnh hội toàn bộ tinh yếu của nó !!! 37 phẩm được coi là “linh hồn của Phật đạo”… Nó vừa là quy trình tu học gồm những đơn vị học tập xuyên suốt từ thấp lên cao… Nó còn vừa là công cụ để tự đánh giá bản thân, nhằm tìm xem mình đã thành tựu đến đâu trong quá trình tu tập…!!!

Trong mỗi đơn vị học tập của 37 phẩm, được tích hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và năng lực ứng dụng vào đời sống một cách hoàn chỉnh, nhằm giúp cho người học đi đúng con đường mà Thế Tôn đã vạch ra !!! Nếu ta không áp dụng nhuần nhuyễn ba yếu tố này, 37 phẩm trở thành một mớ những lý thuyết suông, không có giá trị thực tiễn !!!

Như đã nói ở trên, 37 phẩm ngoài là quy trình tu học từ thấp đến cao !!! Nó còn hiện diện trong từng mỗi quả vị… Ví dụ như khái niệm thiện ác của Tứ Chánh Cần hay Chánh Kiến trong mỗi quả vị… Thậm chí, khái niệm Tứ Niệm Xứ cũng thay đổi không ngừng trong các cung bậc tu học !!!

Nói như thế, để chúng ta thấy vai trò quan trọng của 37 phẩm cũng như sức hoạt dụng của nó trong Đạo Pháp là như thế nào !!! Rất mong, tất cả HĐ chúng ta hãy làm “kiểm định viên”, tự kiểm định tâm thức của mình !!!

LÝ TỨ

– HÌNH ẢNH 727; 728; 729; 730 VÀ HĐ CHỨNG MINH !!!