Các bạn !!!
Thời gian qua, BQT đã nhận được ba câu hỏi của Anh Khánh, của Tuấn ở Trà Vinh và của Vũ Tuấn !!! Mình xin trả lời theo thứ tự như sau:

1) Anh Khánh hỏi: Tứ đế là nền tảng của Phật đạo, con có nghe nói đến tứ đế có ba sắc thái và mười hai phương thức….! Như vậy theo cách hiểu này thì Tứ đế được giải thích như thế nào..? Con xin thầy giải thích để con có thể hiểu tường tận…!!! 22/11/2019 9:13:40 Nguyễn Quang Khánh

– Anh Khánh thân mến !!!
Trước khi trao đổi về câu hỏi của Anh, chúng ta cùng nhau đọc một đoạn trích kinh Chuyển Pháp Luân !!!

Đây là bài kinh đầu tiên, Phật thuyết cho năm anh em Kiều Trần Như tại Vườn Lộc Uyển, kết quả sau thời thuyết ấy, kinh ghi lại như sau: “Khi thời Pháp chấm dứt, Kondanna (Kiều Trần Như), vị đệ tử cao niên nhất trong năm vị, thấu triệt Giáo Pháp và đắc Quả Tu Đà Hườn, tầng đầu tiên trong bốn tầng Thánh. Ngài chứng ngộ rằng cái gì đã có sinh ra tức phải hoại diệt – Yam kinci samudayadhammam sabbam tam nirodha-dhammam”

* Về việc anh hỏi: “Ba sắc thái và mười hai phương thức” đoạn kinh Chuyển Pháp Luân mô tả như sau:

“Hỡi nầy các Tỳ Khưu, ngày nào mà tri kiến tuyệt đối như thực của Như Lai về Tứ Đế dưới ba sắc thái và mười hai phương thức chưa được hoàn toàn sáng tỏ thì, cho đến chừng ấy, Như Lai không xác nhận rằng Như Lai đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác (anuttara sammasambodhi).

Khi tri kiến tuyệt đối như thực của Như Lai về Tứ Đế trở nên hoàn toàn sáng tỏ, chỉ đến chừng ấy, Như Lai mới xác nhận rằng Như Lai đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Và lúc ấy phát sanh tri kiến và tuệ giác: Tâm của Như Lai đã hoàn toàn giải thoát một cách vững chắc, không còn lay chuyển, và đây là kiếp sống cuối cùng, không còn đời sống nào khác nữa” (Trích Kinh Chuyển Pháp Luân)

* Theo hiểu biết của tôi về đoạn kinh trên thì, để có thể thành tựu viên mãn Tứ Đế, người tu hành phải trải qua ba giai đoạn, hay ba sắc thái sau đây:

A- Tri kiến về Tứ Đế (Sacca-nana): Đây là giai đoạn tiếp nhận (hoặc tìm thấy) giáo pháp Tứ Đế…Ta quen gọi là Văn !!!

B- Tri kiến có liên quan đến cơ năng vận hành của Tứ Đế (Kicca-nana): Đây là giai đoạn tư duy để thấu suốt nguyên lí và sự vận hành của Tứ Đế…Ta quen gọi là Tư !!!

C- Tri kiến rằng cơ năng của mỗi đế đã được thành tựu (Kata-nana): Đây là giai đoạn ứng dụng cụ thể từng đế vào thực tiễn đời sống cho đến viên mãn…Ta quen gọi là Tu !!!

* Và, mỗi ĐẾ được coi là một nền tảng hay một phương thức làm thay đổi tận gốc nhận thức, giúp tâm thức hoàn toàn giải thoát khỏi mọi ràng buộc hoặc hệ luỵ của thế gian pháp (bao gồm nhận thức về thân tâm và thế giới)

Như vậy, ta có thể thấy !!! Mỗi đế có ba sắc thái (3 giai đoạn tu học gồm A, B, C)… Để có thể thành tựu hoàn hảo Tứ Đế, người tu hành phải tuần tự trải qua mười hai nền tảng hay 12 phương thức tu học, theo phép tính sau: 3 [sắc thái] x 4 [phương thức] = 12 [phương thức] !!!

Theo tôi, cách dịch này khá lạ so với cách dịch từ các bản Hán tự, nên những người đã quen đọc các bản dịch Hán tự cảm thấy khó hiểu !!! Chúc Anh an vui, tinh tấn !!!

2) Một bạn có tên là Tuấn ở Trà Vinh hỏi: THIỀN LÀ NÓI VỀ TÂM LINH, TÂM LINH LÀ KHÔNG THỂ BIẾT QUA SÁU CĂN, VẬY LẤY GÌ ĐỂ CHỨNG MINH ĐƯỢC? XIN CÁM ƠN. 22/11/2019 19:57:21 Tên Tuấn ở Trà Vinh.

– Bạn Tuấn (Trà Vinh) thân mến !!!
Phật dạy có bốn loại thiền như sau: Ngu Phu Sở Hành Thiền, Phan Duyên Như Thiền, Quán Sát Nghĩa Thiền và Như Lai Thiền !!!

* Ngu Phu Sở Hành Thiền: Đây là loại thiền của phàm phu và ngoại đạo nương tựa một sở pháp để nhiếp phục tâm ý, cầu mong tìm thấy cứu cánh từ phép tu này !!!

* Phan Duyên Như Thiền: Đây là loại thiền của những người không giác ngộ, chấp lấy một ý nghĩa nào đó, đem tâm ý duyên vào ý nghĩa đã chấp, lầm tưởng tự thân thấu triệt ý nghĩa ấy !!!

* Quán Sát Nghĩa Thiền: Đây là cảnh giới thiền của người tu hành tự chứng do thực hành đúng đắn phép tu Thất Giác Chi…Được mở đầu bởi Trạch Pháp Giác Chi !!!

* Như Lai Thiền: Đây là cảnh giới thiền tự được, do người tu hành giác ngộ như pháp !!!

Trong bốn thứ thiền nêu trên, không có một thứ thiền nào “nói về tâm linh” hay “có mối liên hệ đến tâm linh” như bạn hỏi…Mà hoàn toàn chỉ là những cách điều phục “tâm thức” !!! Vì thế, câu hỏi của bạn có lẽ cần xem lại !!!

Bạn có thể tìm hiểu bốn thứ thiền vừa nêu trong Kinh Lăng Già !!! Chúc bạn an vui !!!

3) Bạn Vũ Tuấn hỏi: Kính thưa Thầy !!! Con chưa hiểu rõ lắm về câu (tứ cú), (không kẹt tứ cú) và (kệ tứ cú) xin Thầy từ bi giảng cho chúng con ạ. 29/11/2019 1:37:52 Vũ Tuấn

– Vũ Tuấn thân mến !!!
Về câu hỏi của Tuấn, mình xin khái quát như sau: Tứ Cú là bốn mệnh đề tiêu biểu, có tính đối đãi của thế gian !!! Bốn mệnh đề đó là: Một, khác; Có, không; Chẳng phải có, chẳng phải không; Thường, vô thường !!! Nói khác hơn, những pháp thuộc về đối đãi của thế gian đều không đưa đến giác ngộ (của đạo xuất thế) Phật đạo gọi chung đó là kẹt tứ cú !!!

Trong đạo giác ngộ, có một thứ văn tự, ta quen gọi “văn tự Bát Nhã”, đây là loại văn tự không kẹt mắc bởi các mệnh đề đối đãi (của thế gian pháp)…Vì thế, văn tự này khi tuyên thuyết, có thể khiến người đoạn dứt mọi thứ chấp nhất trên đời, mau chóng giác ngộ !!!

Những bài kệ không bị kẹt mắc như vậy gọi chung là tứ cú kệ (đẳng) !!! Những lời thuyết không kẹt mắc như vậy gọi là văn tự không kẹt tứ cú !!!

Để có thể thành tựu văn tự Bát Nhã, người tu hành phải thành tựu Nhất Thiết Trí, sau đó thành tựu hai thứ thông là Thuyết Thông và Tông Thông !!! Thuyết thông không kẹt tứ cú !!! Tông thông không mắc bốn bệnh !!! Không kẹt tứ cú, không mắc bốn bệnh mới được coi là giác ngộ viên mãn (viên giác) !!! Chúc Tuấn tinh tấn !!!

BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
LÝ TỨ

Các bạn gửi câu hỏi theo đường link sau:
👉‪ http://bit.ly/2K0aWfn